Author: Институт перевода Библии
Date: 2024-04-28T06:58:18.740017+00:00

ЦӀийи Йикьрар: Ачмиш

ЦӀийи Йикьрар: Ачмиш

1. Сифте гаф

1. Ачмиш

1. Читин гафар

2. Ччвурар (ЦӀийи Йикьрар)

3. Картйир

4. Шиклар

Creative Commons: BY-NC-ND 4.0

© Институт перевода Библии; Информацию о лицензии этого издания можно найти здесь: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.ru

Институт перевода Библии

Институт перевода Библии, 101000 Москва, Главпочтамт, а/я 360
ibt_inform@ibt.org.ru

Правила использования текстов библейских переводов ИПБ: https://ibt.org.ru/ru/rules

ЦӀийи Йикьрар

Библия илтӀикӀру Институт

Москва

2010

ЦӀийи Йикьрар

Фикрар-хиялариз:

ibt_inform@ibt.org.ru

ISBN 978-5-93943-149-1

© Институт перевода Библии, Москва, 2010

Сифте гаф

Сифте гаф

Гьюрматлу дустар!

Учвухь хьайи му «ЦӀийи Йикьрар» кӀуру Китаб Аллагьдин гирами китабдин кьюбпи пай ву.

Сабпи пай, Кюгьне Йикьрар, мегьел жугьуд чӀалнаан ихь чӀалназ илтӀибкӀнадар. Дидин кӀулин мяна-метлеб, сар касди, Адамди, учв халкь гъапӀу Аллагьди кӀуруб дарапӀди, фици гьадгъулантина гъабхьи вари инсаният гунагьвалиъ абхънуш ва гьадму гунгьиккан адмийир уьрхбан бадали гьапӀну ккундуш, улупуб ву. Яни Дугъу Чаз Чан хусуси халкьди жугьдар ктагъуру, дурарихъди Йикьрар йитӀну, Къанун дебккру, хъа дурарихьан думу Йикьрар, Къанундиъ улупнайиси, кӀулиз адагъуз гъабхьундар. Дурари, чпин терефнаан, Йикьрар тамам апӀури гъахьундар кӀури, Аллагьра, дурариз дилигну, Чав кӀуруб тамам апӀбахьан гьудучӀвундар. Жугьдарихъди йитӀнайи Йикьрарилантина вари инсаниятдиз дубхьну ккуни ужʼвал Аллагьди тамам апӀури имийи. Гьамус Дугъу жугьдарихъди ваъ, хъа вари инсанарихъди ЦӀийи Йикьрар йитӀну ккундийи. ЦӀийи Йикьрар чпин ихтиярнаъ учӀвган, сабпи Йикьрар йирсивализ, яни кюгьневализ илтӀикӀнийи.

Аммаки, гьадму Кюгьне Йикьрарна Къанун инсанариз, чпин удудукьрувал ва чиб-чпиинди чпин гунгьариан удучӀвуз даршлувал улупуз кӀури, ЦӀийи Йикьрарихъ хъапӀрайи рякътӀан дайи. Ари гьадму Кюгьне Йикьрариъ жугьуд халкьдихъди улхури гъахьи Аллагь гьаму ЦӀийи Йикьрариъра, инсанарин арайиз дуфну, Учв адмиси адмийирихъди улхури гъахьну ва гьамус, гъиямат йигъаз хъана гъюрза дупну гаф тувну, аьршариз душна.

Думу адмийиригъна гьаз гъафну? Кюгьне Йикьрариъ Къанундиинди гьарсар касди чан гунгьихъанди мал гъурбан дапӀну ккундийи, гьякьди апӀуруш, гунагь гъапӀур аьжализ тувну ккундийи, хъа Аллагьдиз гьарсар кас масанди ву: Дугъу, инсан чӀивиди гъитну, гьадгъан гунгьарихъанди маларин ифи удубзуз гъитру, эгер гунагь гъапӀу гьар касдин ифи удубзуйиш, дюнʼяйиин гьич сар каскьан гъузидайи, гьаддиз инсандихъанди инсандин гунгьин жаза малариин алабхъуру.

Аллагьдиз инсанар гьадмукьан ккун гъахьнушра, дурар гунгьарихъан хътакундар. Фукьанна фукьан ва фукьандизкьан гьич саб тахсир ктру маларин ифи удубзури хьидихъа! Аллагьдиз инсан гьадмукьан масанди вуйиган, Дугъу дурарихьан гъиямат йигъан Чан улихь гьич саб тахсир ктарди дугъужвуз шлуси, саб ужу шлу рякъ ктабгъну ккундийи. Сар балайикк ккахънайиган, думу ккунири гьапӀну ккунду? Дюз вучва, жвуван жан гьяйиф дапӀну ккундар; ари Чав халкь гъапӀу инсан масан гъапӀу Аллагьдира, гунгьариъ кӀулихъди арснайи инсан марцц апӀбан бадали, Чан жан гьяйиф дарапӀди, варидарихъанди сар Учв гъурбан гъахьну. Дугъу гъапӀу ужувлаз дилигну, гьар шли Думура гьаци ккун гъапӀиш, дицир Дугъахъди гьаммишандиз женнетдиъ ахъди. Жараси женнетагьли хьуз шлуб дар.

Ари Аллагьдин гьадму ужувлакан ктибтурайи Гирами китабдин кьюбпи пайназ ЦӀийи Йикьрар кӀуру. Душваъ Аллагьдин гьадму ужувлакан ва Дугъан веледар хьпан бадали, инсанари гьапӀну ккундуш, ктибтура. Аллагьди, Чав гъапӀу ужувлакан вари инсаниятдиз хабар дебккай, гъапну, ари гьадму Хабар – ЦӀийи Йикьрар, учу, табасаран чӀалназ илтӀибкӀу Рашид Азизовди, гъалатӀар ктагъу Шарафудин Дашдемировди, Шамиль Казиевди, Сабрина Шихалиевайи, Михаил Алексеевди ва Гирами китабар илтӀикӀру институтдин, бицӀирилан ккебгъну, вари гъулугъчйири табасаран халкьдиз дебккрача.

ЦӀийи Йикьрарнаъ улупнайи гьядисйир хьуз хъюгъхъанмина, яни думу Ужʼвал инсаниятдиз дебккхъанмина кьюд агъзур йистӀан зиина гъубшну. ЦӀийи Йикьрарин пай гьадму гьядисйир чпин улариз гъяркъю шагьидари грек чӀалниинди дибикӀнайи Гирами китаб ву. Дидин хъана уччвуйи гъавриъ ахъруси, Китабдин ахириъ, алахьру читин гафарин мяна ачухъ апӀурайи словарь ва гьядисйир наан шули гъахьнуш гъавриъ тӀаърайи шиклар, схемйир ва картйир туврача.

ЦӀийи Йикьрар 27 Китабдикан ибарат дубхьнайи саб гъварч ву, ва, урхрудариз сацӀиб гъавриъ ахъуз кюмек ибшри дупну, гьар Гирами китабдин улихь дидкан жикъидиси мялуматра туврача.

Библия илтӀибкӀру институтди думу табасаран чӀалназ илтӀибкӀдариз, дидин редакторариз ва думу адабгъуз кюмек гъапӀдариз – варидариз чухсагъул кӀура. Табасаранариз чпин багъри чӀалниинди Аллагьдин Гаф урхуз мумкинвал хьувалиин учу шад вуча.

Библия илтӀикӀру институт

Ачмиш

Ачмиш

1. Ачмиш

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

17. 17

18. 18

19. 19

20. 20

21. 21

22. 22

Ачмиш

Ачмиш апӀувал

Аьхиримжи йицӀуд йистӀан зиина чан уьмур Югьанди Эфесдиъ хъугърударин гъуллугънаъ хьуз бахш гъапӀнийи. Думу вахтна Рим вилаятдин паччагь Домициан вуйи. Дугъу учв Аллагь вуза кӀурайи, варидари чав Аллагьси гирамиди дисуб ккун апӀуйи ва, саб тикикьан язухъ дарапӀди, Исайихъ хъугърудар терг апӀуйи. Исайин вакил Югьанра гьадму хъергуваларикк ккахънийи. Думу Патмос островдиина алдаънийи. Ари гьадушвʼин дугъаз Аллагьдихьан аьдати дару хабар гъафнийи. Гьадму хабар бикӀбалан кьяляхъ дидиз «Ачмиш апӀувал» кӀуру ччвур тувнийи. Гьадму китабдиъ дебккнайи хабар, сабпи нубатнаъ, БицӀи Азияйиъ Исайихъ хъугънайидариз вуйи. Му вари «Ачмиш апӀували» хъерграйи ва аьзабар зигурайи йигъари хъугърудариз ижмиди дийигъуз дих апӀура. Китабдиъ кучӀалди Исайихъ хъугънайи мялимарихьан ихтиятди гъузну ккуниваликанра кӀура. Аьзабариъ айидар саб важиблу суалну архаинди гъитрадайи: сацӀиб вахтназ хъергбар алахьурайи Исайихъ хъугърударин аьхир фициб хьибдикӀан? Китабди думу суалназ жаваб тувра: Иса Месигь Аллагьдиз къаршу гъудужвдариин гьубкӀну гъалиб хьиди. Гьадму ву паччгьарин Паччагь ва гьюкумдрарин Агъа. Югьанди гъибикӀу китабдин Исайихъ хъугърудариз вуйи важиблувал гьич саб вахтнара дубгруб дар. Дурариз китаб, чпихьинди душмнаризси лигруганра ва хъергруганра, ккарцрубди ва чпин терефкарди гъубзра. Ухьу Югьандиланмина ктикьурайи кӀулин хабар Иса Месигь ву. Думу му дюнʼяйиз хъана гъиди, му ражари Гъалибчиди. Китаб гьамциб гаф тувбиинди ккудубкӀура: «Ав, Узу багарихьди гъидиза!» (22:20).

1

Фтикан ву гьаму китаб

1^1Иса Месигьдин ачмиш апӀувал, Чан гъуллугъчйириз багарихьди хьуз ккайиб вари улупбан бадали, Дугъаз Аллагьди тувнайиб ву. Мидкан хабар дебккбан бадали, Чан гъуллугънаъ айи Югьандихьна Исайи малайик гьаънийи+.

2Югьанди чаз гъябкъюб вари: Аллагьдин Гаф ва Иса Месигьдин шагьидвал – тасдикь апӀура+.

3Хушбахтавар ву Аллагьди гьаънайи гьаму пайгъамбарвалин гафар урхурайир, дурарихъ хъпехъурайир ва мушваъ дибикӀнайиб тамам апӀрур. Гьаз гъапиш вахт хъубкьна+.

Хъугънайидарин жямяаьтдихьна вуйи гафар

4Асия вилаятдиъ айи хъугънайидарин ургуб жямяаьтдиз Югьанди кӀура: учвуз гьарган Айирихьан, Гъахьирихьан ва Гъюрурихьан, гьацира Дугъан тахтнахь хьайи ургур рюгьнахьан,+
5Иса Месигьдихьанра – гьякь Шагьид вуйирихьан, гъийихдарик сарпирди чӀиви Гъахьирихьан ва дюнʼяйин паччгьарин зиин агъавал АпӀурайирихьан ужʼвал ва мясляаьт ибшричвуз.

Ухьу Ккунириз, Чан ифдиинди ухьу ихь гунгьарихьан азад ГъапӀуриз, 6саб паччагьлугъдиз уч гъапӀу ухькан Чан Адашдин – Аллагьдин гъуллугънаъ шлудар Ктауриз зат ккудудукӀру аьсрариз ад ва кьудрат ибшри. Амин!+

7Магьа гьамус Думу дифар хъади гъиди ва гьарсариз Думу рякъиди, гьеле Дугъан мурглин тӀуларигъянзина жида гъюбччвдаризра кмиди. Дугъан улихь дюнʼяйиин али вари миллетари суза зигиди. Ав, дугъриданра гьаци ву! Амин+.

8«Узу вуза, – кӀура Агъа Аллагьди, – Эвелра, Аьхирра гьарган Айирра, Гъахьирра, Гъюрурра ва вари хилиъ Дибиснайирра».

9Узу, Югьан, ичв гъардаш, Месигь Исайиъди саб вуди, учвухъди Дугъан бедбахтвалар, паччагьлугъвал ва сабурлувал пай апӀурайир, Аллагьдин Гаф ва Иса Месигьдихъан шагьидвал бадали Патмос кӀуру островдиин гъахьунза+.

10Элгьет йигъан узуз, Рюгьнан гьюкмиъ ахънайириз, зурнайианси чӀигъ апӀури, йиз кьялхъян аьхю дих гъеебхьунзуз+. 11Диди гъапи: «Вари увуз рябкъюрайиб кагъзик бикӀ ва Эфесдиъ, Смирнайиъ, Пергамдиъ, Фиатирайиъ, Сардисдиъ, Филаделфияйиъ ва Лаодикияйиъ айи ургбиб жямяаьтариз хъадапӀ».

12Узукди гьаму гафар апӀурайи дих шлинуб вуйкӀан, кӀури, кьяляхъ илдицуриз, гъизилин акв апӀру ургуб алат гъябкъюнзуз. 13Гьадму акв апӀрударин арайиъ, ярхи палат алди, мухрилан гъизилин чӀул идибтӀнайи, Инсаниятдин Бализ ухшар айирсир кас гъяркъюнзуз+. 14Дугъан кӀул ва кушар лизи хьаси ва йифси вуйи. Дугъан улар убгурайи цӀаси вуйи,+
15хъа ликар пичраъ крабчӀури убгурайи рукьси вуйи, Дугъан дихра ягъли гъарзарилан урсрайи штарин гъугъси вуйи+.

16Дугъан арччул хилиъ ургуб хяд айи. Дугъан ушвниан, кьюбиб терефарихъанди мурзар али учӀру ханжал удубчӀвнайи. Дугъан маш яманди ичӀибгнайи ригъси айи+.

17Думу гъяркъиган, дукӀнайирси, Дугъан ликарикк дахъунза, хъа Дугъу, Чан арччул хил йиз гъюниин иливну, гъапи:

– ГучӀ мапӀан! Узу вуза Сарпирра, КкудукӀрурра+. 18Яшамиш шулайир Узу вуза. Узу гъакӀнийза, хъа магьа Узу хъана аьсрариан-аьсрариз яшамиш шулаза. Узухь хьазухь аьжалин ва жегьеннемдин ачар+. 19Гьаци вуйиган, увуз гъябкъюб бикӀ: гьаму ражари шулайиб ва хъасин хьуз ккайиб. 20Магьа, увуз Йиз арччул хилиъ гъяркъю ургуб хядран ва ургуб чирагъдин сир: ургуб хяд – мурар ургбиб жямяаьтарин малайикар ву, хъа ургуб чирагъ – мурар ургуб жямяаьт ву.

2

Эфесдин хъугънайидариз

2^1Эфесдин хъугънайидарин малайикдиз бикӀ:

«Магьа арччул хилиъ ургуб хяд Дидиснайири ва гъизилин ургуб акв апӀру алатаригъ Лицурайири фу кӀураш:+

2Яв ляхнар, яв гъагъи жафа ва яв сабурлувал Узуз аьгъязуз. Аьгъязуз, уву нягьякь ва чӀуру адмийир аьгь дарапӀруб; Исайин вакилар вуча кӀурайидар уву ахтармиш гъапӀунва ва дурар кучӀляхяр вуйиб аьгъю гъабхьунвуз+. 3Уву ижмир вува, Йиз ччвур бадали уву гизаф читинвалариъ ахъунва ва зяифвалиъ кӀул ипундарва. 4Амма, Йиз увуз къаршуди кӀуру саб айиз: увуз яв сифтейин масанвал кӀваълан гьархнавуз. 5КӀваин апӀин, уву фициб ягълишналан ахънуш, швумал йихь, ухдийин ляхнар давам апӀин. Эгер уву, швумал духьну, гьаци дарапӀиш, Узу увухьна гъидиза ва яв акв туврайиб йишвлан илдипидиза. 6Хъа саб увуз авуз – Узуз даккни николитарин[*] ляхнар дяркъну ккундарвуз.

7Шлик хъпехъру ибар каш, гъит хъугънайидарин жямяаьтариз Рюгьну фу кӀураш, ебхьри! Гъалиб гъахьириз Узу Аллагьдихь женнетдиъ айи уьмрин гьаргъян йимишар итӀуз гъитдиза»+.

Смирнайин хъугънайидариз

8Смирнайин хъугънайидарин малайикдиз бикӀ:

«Гьамци кӀура Сарпири ва КкудукӀрури, ГъачӀири ва хъана яшамиш Шулайири:+
9Узуз яв аьзабарикан ва касибваликан аьгъязуз, хъа уву девлетлу вува! Аьгъязуз уву беябур апӀурайи, жугьдар вуча, кӀурайидариканра, хъа дугъридан дурар иблисдин мярака ву+. 10Увʼин улукьуз ккайи аьзабарихьан гучӀ мапӀан. Магьа багарихьди иблисди учвкан сакьюдар ахтармиш апӀуз, кӀури, дустагъдиъ ирчди, ва йицӀуд йигъан учву аьзабар зигидичва. ЙикӀайизкьан вафалуди гъуз ва Узу увуз уьмрин паччагьвалин таж тувдиза+.

11Шлик хъпехъру ибар каш, гъит хъугънайидарин жямяаьтариз Рюгьну фу кӀураш, ебхьри! Гъалиб гъахьириз кьюбпи аьжал айиб дар»+.

Пергамдин хъугънайидариз

12Пергамдин хъугънайидарин малайикдиз бикӀ:

«Гьамци кӀура кьюбиб мурзарра учӀру ханжал хьайири:+
13Узуз аьгъязуз, уву иблисдин тахт алишвʼин яшамиш шулайиб. Аммаки уву Йиз ччвурнахъан ижмиди хъичӀихнава. Уву Узухъ хъугъувалихьан иблис яшамиш шулайи ичв шагьриъ Йиз дугъри вуйи шагьид Антип гъакӀи йигъанра гьудучӀвундарва. 14Гьаци вушра, Узуз увуз къаршу вуйибра азуз: увуъ Балам пайгъамбрин каламарихъди гъярайидар а. Думу каламари чан вахтна Валак паччагьди Израилин халкь гунагьарихъна хуз гъитнийи. Дугъу дурар, идолариз гъурбан гъапӀуб ипӀуз хъаънийи; дурариз намуссузвалиинди уьмур гьапӀуз улупнийи+. 15Увуз гьацира николитарин каламарихъди гъягърударра авуз+. 16Гьаддиз, швумал духьну, хъадакай! Эгер хътадакиш, Узу багарихьди гъидиза ва дурарихъди Йиз ушвнин ханжлихьди дяви гъабхидиза+.

17Шлик хъпехъру ибар каш, гъит хъугънайидарин жямяаьтариз Рюгьну фу кӀураш, ебхьри! Гъалиб гъахьириз Узу, гирамиди уьбхюрайи ва сир айи манна[*] тувдиза, гьацира, ччвур кайи лизи гъван тувдиза. Душвак дибикӀнайи ччвур, думу гъурубкьурилан гъайри, сарун гьич саризра аьгъю хьибдар»+.

Фиатирайин хъугънайидариз

18Фиатирайин хъугънайидарин малайикдиз бикӀ:

«Гьамци кӀура Аллагьдин Бали, гъизгъин цӀаси улар айири ва крабчӀурайи рукьстар ликар ккайири:+
19Узуз аьгъязуз яв ляхнар ва масанвал, хъугъувал, гъуллугънаъ хьувал ва мюгькамвал. Яв аьхиримжи ляхнар сифтейиндартӀан гизаф вуйибра аьгъязуз. 20Хъа магьа увуз къаршуди Йиз фу аш: пайгъамбар вуза, кӀурайи Изавел кӀуру дишагьли аьгь апӀурава. Дугъу Йиз гъуллугънаъ айидар улдугуз гъитра: дурар кьяппавалихъинди илтӀикӀура ва идолариз багъиш гъапӀуб ипӀуз улупура+. 21Узу дугъаз чан тӀулар дирчуз вахт тувунза, хъа дугъаз чан намуссузвалиин швумал хьуз ккунди адар+. 22Гьаддиз Узу думу уьзрарихь гьахъуз гъитдиза, эгер чпин ляхнариин швумал духьну, хътадакиш, дугъахъди кьяппавал апӀури гъашидарра зурба бедбахтвалихь гьирчдиза. 23Дугъан бицӀидарра аьжалихь гьирчдиза. Гьадмуган вари жямяаьтариз аьгъю хьибди: ичв юкӀвариъ ва фагьмариъ жиниди уьбхюрайиб вари аьгъюр Узу вуйиб, ва гьарсариз Узу, чан ляхнариз дилигну, тувдиза+. 24Хъа Фиатирайиъ имбудариз, гьадму каламарихъди дяргърудариз ва иблисдин фендигарвалар аьгъю дарапӀдариз Узу кӀураза: „Узу учвʼин артухъ гъагъ илипдарза“, 25эгер учву, тап Узу гъяйиз, ичв айибдиинди, гьадму уьбхюри гъузиш+. 26-27Хъа аьхиризкьан, Узу кӀуруб вари тамам апӀури, гъалиб гъахьириз, халкьарин зиин Узуз Йиз Адашдихьан гъурубкьганси, гьюкум тувдиза. Гьацири дурарин зиин рукьан чумакъихьди гьюкум гъабхиди ва, ругдин гъабар фици тикйир шулуш, гьаци дурар уьргъиди!+

28Гъалиб гъахьириз Узу гвачӀиндин хядра тувдиза. 29Шлик хъпехъру ибар каш, гъит, хъугънайидарин жямяаьтариз Рюгьну фу кӀураш, ебхьри!»+

3

Сардисдин хъугънайидариз

3^1Сардисдиъ айи хъугънайидарин малайикдиз бикӀ:

«Гьамци кӀура Аллагьдин ургуб рюгь ва ургуб хяд Хьайири: яв ляхнар Узуз аьгъязуз; гьеле уву чӀивидарин жергйириъ ашра, уву дукӀнайир вуйиб аьгъязуз+. 2Уягъ йихь ва мюгькам апӀин уву имбу гьамус-хъа йибкӀру гьялнаъ айиб. Яв ляхнар Йиз Аллагьдиз хуш шлударстар вуди гъяркъюндарзуз. 3Гьаци вуйиган, кӀваин апӀин, увуз фу гъурубкьнуш ва фу гъеебхьнуш! Гьадму тамам апӀин, яв ляхнар гъит ва швумал йихь! Хъа эгер уву уягъ дархьиш, Узу тӀафалси хабарсузди гъидиза. Уву, Узу увухьна фуну вахтна гъюруш, аьгъю хьибдарвуз+. 4Аммаки увуз Сардисдиъ чпин палтар ктрацӀу сакьюдар адмийир авуз, ва дурар Узухъди лизибдиъди гъягъиди, гьаз гъапиш дурар лайикьлу ву+. 5Гъалиб гъахьирра лизи палтар алахьну хьиди, ва Уьмрин китабдикан Узу дугъан ччвур ктӀубшвидарза, Узу думу, Йиз Адашдин ва Дугъан малайикарин улихь кьабул апӀидиза+. 6Шлик хъпехъру ибар каш, гъит, хъугънайидарин жямяаьтариз Рюгьну фу кӀураш, ебхьри!»+

Филаделфияйин хъугънайидариз

7Филаделфияйин хъугънайидарин малайикдиз бикӀ:

«Гьамци кӀура Гирамири, Гьякьлури, Давудрин ачар Хьайири – Дугъу абццхъанмина, гьич сарихьанра хъябкьюз хьибдар, Дугъу хъябкьхъанмина, гьич сарихьанра абццуз хьибдар: 8Узуз яв ляхнар аьгъязуз – магьа яв улихь Узу урчӀар арццунза ва гьич сарихьанра дурар хъяркьюз хьибдар, гьаз гъапиш, гьеле яв кьувват цӀибди вушра, уву Йиз Гаф гъюбхюнва ва Йиз ччвурнахьан гьудучӀвундарва. 9Гьаддиз магьа, Узу увуз иблисдин мяракайиан жугьдар вуча кӀурайидар, амма дугъри дарудар, кучӀляхяр тувдизавуз – Узу дурар увухьна гъюруси ва яв ликарикк икрам апӀури дахьруганси апӀидиза. Хъа дурариз, Узуз уву ккуниб, аьгъю хьибди+. 10Узу увуз, мюгькамди гъуз, гъапиган, уву гьаци гъузунва, гьаддиз вари адмийир ахтармиш апӀуз дюнʼяйиина гъюру бедбахтваларин вахтна, Узу увура уьрхидизаву+.

11Узу багарихьди гъидиза. Гьич сарихьанра яв паччагьвалин таж тадабгъуз даршлуси, увуз айибдихъан ижмиди хъичӀихну гъуз+. 12Гъалиб гъахьирикан Узу Йиз Аллагьдин хулан мурхьул ктаидиза ва думу душваъ аьсрариз гъузди. Узу дугъак Йиз Аллагьдин ччвур, Йиз Аллагьдихьан завариан гъюру Йиз Аллагьдин шагьрин – цӀийи Ерусалимдин ччвур, ва Йиз цӀийи ччвур бикӀидиза+. 13Шлик хъпехъру ибар каш, гъит, хъугънайидарин жямяаьтариз Рюгьну фу кӀураш, ебхьри!»+

Лаодикияйин хъугънайидариз

14Лаодикияйин хъугънайидарин малайикдиз бикӀ:

«Гьамци кӀура Амин ччвур алири, Дугъри ва Гьякь Шагьидди, Аллагьди халкь гъапӀу варибдин Аьхюри:+
15Узуз яв ляхнар аьгъязуз, уву я мичӀлир, я урцрур дарувалра аьгъязуз. Увуз ужу хьибди, эгер уву я мичӀлир, ясана урцрур вуди гъахьнийиш! 16Хъа уву я мичӀлир, я урцрур дарди, хъа анжах мани вуди хьпаз дилигну, Узу уву Йиз ушвниан тутуси идипидизаву! 17Уву: „узу девлетлу вуза, узу девлетлу гъахьунза, узуз сарун фукӀара ккимбуб имдариз“ – кӀураш, увуз, уву фукьан бахтсуз, аьжуз, касиб, кур ва гъяцӀал вуш, аьгъдарвуз+. 18Узу увуз саб насигьят тувраза: уву девлетлу хьуз, Узхьан цӀиъ марцц гъапӀу гъизил ва яв гъяцӀливалин нач ккебкуз алабхьру лизи палат гъадабгъ. Гьацира увуз уларикан ктатуз ва рябкъюри хьуз ччимра гъадабгъ+. 19Узу Узуз масан вуйи касариз жаза гьадабтӀурза ва дурарин жини ляхнар арайиз адагъурза, гьаци вуйиган, юкӀв хъип, ва швумал духьну, яв фурсар дирч+. 20Магьа, Узу дийигъназа урчӀарихъ ва кучраза. Шлиз Йиз дих ебхьураш, гьадгъу Узуз урчӀар арццди, Узу гьадму касдихьна учӀвдиза ва учу, сатӀиди деъну, хябяхъдин уьл ипӀидича+.

21Гъалиб гъахьириз Узу Узухъди тахтниин деуз йишв улупидиза, гьаз гъапиш, Узура гъалиб гъахьунза ва Йиз Адашдин гъвалахъ Дугъан тахтниин деунза+. 22Шлик хъпехъру ибар каш, гъит, хъугънайидарин жямяаьтариз Рюгьну фу кӀураш, ебхьри!»+

4

Югьандиз аьршариъ гъябкъюб

4^1Гьамдин кьялхъян узуз завариъ урчӀар арццну гъяркъюнзуз ва гьадму сифте гъеебхьу зурнайинсиб дих гъеебхьунзуз. Дих узухъди, гьамци кӀури, улхуз хъюбгъю: «Мина удучӀв, Узу увуз багарихьди хьуз ккайиб улупурзавуз»+.

2Узу гьадму сяаьт Рюгьну ацӀунзу. Фу лигурва, аьршариъ тахт дебккна, хъа тахтниин Деънайир ал+. 3Хъа Деънайирилан сердоликна яшма кӀуру багьа гъванариланси нур рабгъурайи, ва тахт вуйибси заъланмина изумруддин рангарин дерккучӀимирсиб илбицнайи. 4Гьадму тахтнахъди, илтӀикӀну, къабна юкьуб тахтсана хъайи. Дурариин кьарна юкьур аьхюр, лизи палат алабхьну, деънайи; дурарин кӀулариин гъизилин тажар алийи+. 5КӀулинуб тахтнахьан кьюркьлин цӀийир, гьарйир ва завар рахрустар сесер гьудучӀвуйи. Думу тахтнан улихь цӀа алди ургурайи акв тувру ургуб алат хьайи – мурар Аллагьдин ургур рюгь вуйи+. 6Тахтнан гъаншариъ хрусталсиб гюзгдин гьюлиз ухшар вуйи фу-вуш айи. ГьацӀна – гьацӀ кьялаъ, тахтнан юкьуб тереф вуйибси илтӀикӀну, улхьандира ва кьялхъяндира кьадар адрубкьан улар айи, гьяйванатарстар юкьур чӀивидар айи+. 7Сарпи гьяйванатсир – аслансир вуйи; кьюрпир – жигьил йицсир; шубурпирин маш адмийинсиб вуйи, хъа юкьурпир завуъ уьбхнайи люкьраз ухшар айир вуйи. 8Гьадму юкьрид гьяйванатарстарик гьарсардик йи-йирхьуб хлинцц кайи. Хлинццар вари терефарихъанди: айтӀандира, зиъландира – уларихьди алацӀнайи. Юкьрид гьяйванатарстари, зат дийийигъди, йишвнура ва йигънура гьарйир апӀурайи:

«Гирами, гирами, гирами ву Агъа Аллагь
вари хилиъ Дибиснайир,
гьарган Айир, Гъахьир ва Гъюрур!»

9Гьадму юкьрид гьяйванатарстари тахтниин Деънайириз – гьарган яшамиш Шулайириз, чухсагъул кӀури имиди, Дугъан ад апӀури имиди ва заанвал улупури имиди, 10къарна юкьур аьхюри тахтниин Деънайирин улихь, ис алахъури, гьарган яшамиш Шулайириз икрам апӀуйи ва, тахтнан улихь чпин тажар диври, гьамци кӀуйи:

11«Уву лайикь вува, Агъа, ич Аллагь,
ад, заанвал ва кьувват кьабул апӀуз,
гьаз гъапиш, Уву вува вариб арайиз Гъабхир;
Яв амриинди вари гъабхьну
ва арайиз гъафну!»+

5

Дибиржнайи кагъаз ва Ччил

5^1Тахтниин Деънайирин арччул хилиъ узуз китаб – турбаси дибиржнайи кагъаз гъябкъюнзуз. Дидин айтӀандира, зиъландира варишвар алацӀну, дибикӀнайи, ва думу ургуб печатдиинди хъябкьнайи+. 2Аьхю дихниинди гьамци кӀурайи кьудратлу малайикра гъяркъзуз: «Фуж лайикь ву му китаб ачмиш апӀуз ва мидлан печатар алдагъуз?»

3Гьич сарихьанра: я завариин, я жилариин, я жиларикк ккайидарихьан – китаб ачмиш апӀуз гъабхьундайи, гьеле дидихьинди лигузкьан дурарихьан удубкьундайи. 4Китаб ачмиш апӀуз ужур, дидихьинди лигузкьан удубкьрур арайиз удудучӀвган, узу бегьем гъишза. 5Хъасин гьадму аьхюдарикан сари гъапизуз: «Мишан! Лиг, Ягьудайин тухмиан Аслан гъалиб гъахьну, Давудрин машгьур вуйи насил! ГьадгъухьантӀан шулдар ургуб печать али китаб ачмиш апӀуз»+.

6Узуз тахтнахь, гьацӀ кьялаъ, Ччил гъяркъюнзуз. Думу гъурбан апӀуз духнайирси айи. Дугълан гьадму юкьрид гьяйванатарстарна аьхюдар илтӀикӀнайи. Гъурбан апӀуз Духнайириз ургуб кӀарчна, ургуб ул айи – мурар Аллагьдин ургуб рюгь вуйи. Дугъан мурар дюнʼяйиина гьаърудар вуйи+. 7Дугъу, багахь духьну, тахтниин Деънайирин арччул хилиъ айи дибиржнайи китаб гъибису. 8Дугъу думу гъибисган, юкьрид гьяйванатарстарна къарна юкьрид аьхюдар Ччилан улихь икрам апӀури дахьу. Дурарин гьарсарин хилиъ чюнгюр ва кӀулихьди ацӀнайи, ицци ниар хъайи ургру ччимар ади, гъизилин гъабар айи – му ччимар Аллагьдин гирами халкьдин ккарагбар ву+. 9Дурари цӀийи мяъли апӀурайи:

«Уву лайикь вува китаб бисуз
ва дидлан печатар алдагъуз,
гьаз гъапиш, Уву духьну гъурбан,
Яв ифдиинди Уву Аллагьдиз адмийир гъадагъунва
гьарсаб тухмиан ва чӀалнаан,
гьар жюре миллетарикан ва халкьарикан+.
10Уву гъапӀунва дурарикан
ихь Аллагьдиз гирами гъуллугъчйир ва паччгьар –
дурари дюнʼяйиинра
паччагьвал апӀиди!»+

11Узуз юкьрид гьяйванатарстаринна гьадму аьхюдарин тахтналан илтӀикӀнайи гизаф малайикар гъяркъзуз ва дурарин дихар гъеерхьзуз. Дурарин кьадар ктухузкьан шлуб дайи – агъзрар-агъзрариинди вуйи+. 12Дурари аьхю дихниинди кӀуйи:

«Гъурбан гъахьи Ччил лайикь ву
кьувват, девлет, аькьюл ва кьудрат,
заанвал, ад ва ужʼвал
кьабул апӀуз!»+

13Узуз гъеебхьунзуз, вари арайиз дубхнайибди – завариинра, жилариинра, жилариккра ва гьюлериъра – варишвариъ варибди фици гьарай апӀуйиш:

«Тахтниин Деънайиризна Ччилаз –
ужʼвал, заанвал,
ад ва кьудрат
гьаммишандиз!»+

14Ва юкьрид гьяйванатарстарира кӀуйи:

«Амин!»[*]

Аьхюдар жилиина ахьуйи ва икрам апӀуйи+.

6

Сабпи йирхьуб печать алдабгъбакан

6^1Ччилу ургуб печатдикан саб фици алдабгънуш, гъябкъзуз ва юкьрид гьяйванатарстарикан сари фици: «Мина гъач!» кӀури, завун гъугърумаринсиб чӀигъ гъапӀнушра, гъеебхьунзуз+. 2Хъа лизи гьяйван гъябкъзуз. Дидʼин чӀимирра хьайи атлу алийи. Дугъаз таж тувнади шулу, ва думу гъалибвал гъадабгъуз, гъалиб гъахьирси, рякъʼин шулу.

3Ччилу кьюбпи печать алдабгъиган, узуз, юкьрид гьяйванатарстарикан кьюрпири, мина гъач, кӀури, гъеебхьзуз.

4Хъа цӀаси убгурайи уьру гьяйван удубчӀвури гъябкъзуз. Му гьяйвниин али атлуйиз, зурба ханжал тувну, адмийир чиб-чпигъ гъярхьну йихбан бадали, дюнʼяйиан мясляаьтвал адабгъуз шлу ихтияр тувнийи+.

5Ччилу шубубпи печать алдабгъиган, узуз юкьрид гьяйванатарстарикан шубурпири: «Мина гъач!» кӀури гъеебхьзуз. Хъа хъютси кӀару гьяйван гъябкъзуз, дидʼин элеънайирин хилиъ ярчврар айи.

6Хъасин гьадму юкьрид гьяйванатарстарин арайиъ гьамци кӀурайи дихсиб гъеебхьзуз:

«Ярхи йигъан гъилихубдихъ саб сеъ дяхинтӀан дяргърубси хьибди, ясана шубуб сеъ мухтӀан дяргърубси хьибди! Аммаки я ччимдиз, я чяхриз зарар мутуван!»+

7Дугъу юкьубпи печать алдабгъиган, юкьрид гьяйванатарстарикан юкьурпири кӀурайи дих гъеебхьунзуз: «Мина гъач!»

8Хъа узуз, зяиф-гъатху рангнан гьяйван гъябкъзуз. Дидʼин элеънайирин ччвур Аьжал вуйи, дидихъди вари жегьеннем гъюрайи. Мидиз дюнʼяйин юкьубпи пайниин ханжлиинди, гашʼвалиинди, уьзрариинди ва юкьбиб вягьши гьяйванатариинди адмийир йихуз шлу гьюкум тувнайи.

9Дугъу хьубпи печать алдабгъиган, узуз гъурбнар апӀрушван кӀанакк Аллагьдин Гафналантина ва дурари гъапӀу шагьидвалилантина гъийиху адмийирин рюгьяр гъяркъзуз+. 10Дурари зурба гьарай идипу:

«Гирами ва Гьякьлу Гьюкумдар! Уву гьаз гьамусра дюнʼяйин адмийирин суд апӀурадарва ва дурариз, ич удубзу ифдихъанди, жаза гьаз гьадабтӀурадарва?»+

11Гьадмуган дурарикан гьарсариз лизи палат тувнийи ва сацӀибсана сабур апӀуб ккун гъапӀнийи, гьаз гъапиш дурарин кьадар гьуркӀну шайиз, чписи, Месигь Аллагьдин гъуллугънаъ айи гъардшарра йихайиз, ккилигну ккундийи+.

12Узуз Дугъу йирхьубпи печать алдабгъури гъябкъзуз. Гьадмуган лап яманди жилар гъутӀурччву; ригъ – маллайин чухаси кӀару, хъа вари ваз ифиси гъабхьи,+
13гужал микӀ хъивну гъядябхъру дурубжу инжирси, хядар, завариан адахьну, жилиина ахьу. 14Зав кагъазси илбижну дубгу; вари дагъларна островар чпин йишварихьан гьудучӀву+. 15Дюнʼяйин паччгьарра, гьякимарра, кьушмарин аьхюдарра, девлетлу ва кьудратлу адмийирра, лукӀарра ва азадди уьмур хъапӀрударра – вари дагълариъ айи гъарзаригъ ва дюрхъяриъ гьитӀикӀнийи. 16Хъа дурари дагъларизна гъарзариз кӀуйи: «Учʼина ахьай, тахтниин Деънайирихьан ва Ччилан хъял кайивалихьан учу гьитӀикӀай+. 17Дурарин хъял алдабгъру Йигъ дуфна. Шлихьан мидккан ккадархьуз хьиди?!»

7

Израилиан 144000 кас

7^1Хъасин узуз дюнʼяйин юкьбиб терефариъ дийигънайи юкьур малайик гъяркъзуз. Дурари, я жилиина, я гьюлʼина, я гьарариина хъивуз гъидритди, дюнʼяйиина хъивру юкьуб микӀ дидиснайи+. 2Узуз ригъ гьудубчӀвру терефнахъан чӀиви Аллагьдин печать дибиснайи сарсана малайик за шули гъяркъюнзуз. Дугъу зурба дихниинди жилизна гьюлериз бедбахтвалар хуз гьюкум тувнайи юкьбиб малайикариз гъапи:

3«Сабан я жилариз, я гьюлериз, я гьарариз, ухьу ихь Аллагьдин гъуллугънаъ айидарин машар печатдиинди жара дарапӀкьан гагьди, зарар мутуванай!»+

4Ва узуз, печать йивну жара гъапӀдарин кьадар варжна ягъчӀвурна юкьуд агъзур кас вуйиб, гъеебхьунзуз. Израилин баярин вари тухмариан печатдихьди жара гъапӀдар гьадмукьан вуйи.

5Ягьудайин тухмиан печатдихьди лишанлу гъапӀдар йицӀикьюд агъзур кас вуйи;

Рувимдин тухмиан – йицӀикьюд агъзур;

Гаддин тухмиан – йицӀикьюд агъзур;

6Ашерайин тухмиан – йицӀикьюд агъзур;

Нефталимдин тухмиан – йицӀикьюд агъзур;

Манасдин тухмиан – йицӀикьюд агъзур;

7Симеондин тухмиан – йицӀикьюд агъзур;

Левийин тухмиан – йицӀикьюд агъзур;

Исахардин тухмиан – йицӀикьюд агъзур;

8Забулундин тухмиан – йицӀикьюд агъзур;

Юсуфдин тухмиан – йицӀикьюд агъзур;

Вениаминдин тухмиан – йицӀикьюд агъзур.

9Хъасин узуз сарихьанкьан ктухуз даршлукьан гьар жюре халкьарикан, миллетарикан, тухмарикан ва чӀаларикан вуйи адмийирин зурба гъварч, тахтнан ва Ччилан улихь лизи палтарикди ва пальмайин кюлер хилиъ ади дийигъну, гъяркъзуз+. 10Дурари аьхю дихариинди гьарай ипнайи:

«Уьрхювал тахтниин деънайи ихь Адашдин ва Ччилан хилиъ а!»+

11Хъа тахтналан, аьхюдарилан ва юкьрид гьяйванатарстарилан илтӀикӀнайи вари малайикари, тахтнан улихь жилиина ахьну, Аллагьдиз икрам гъапӀу+. 12Дурари варидари гьамци кӀуйи:

«Амин!

Дугъриданна ужʼвал ва ад, аькьюл, чухсагъулвал, заанвал, кьувват ва кьудрат гьарсариз аьсрариан аьсрариз ихь Аллагьдихь хьа. Амин»+.

13Думу аьхюдарикан сари узхьан гьерхнийи: «Гьаму лизи палат али адмийир фужар ву ва наънан гъафидар ву?»

14«Йиз аьхюр, думу увуз ужуди аьгъявуз!» – жаваб тувза. Дугъу гъапизуз:

«Мурар зурба бедбахтвалариккан ккудучӀвдар ву. Дурари чпин палтар, Ччилан ифдиъ дурччну, лизи гъапӀну,+
15гьаддиз дурар Аллагьдин тахтнан улихь хьа ва Дугъан Хулаъ дурар йишвди-йигъди Дугъан гъуллугънаъ а, хъа тахтниин Деънайири дурарин зиин Чан чадур алтӀабцциди, 16ва дурариз гьич зат я къурагьвал, я гашʼвал аьгъю хьибдар, я ригъди дурар ургидар, я пис манишнан ялавну ккагъидар, 17гьаз гъапиш тахтниин али Ччилу дурар уьрхиди, ва уьмур хру штун булагъарихъна гъахиди. Аллагьди дурарин уларилан гьарсаб нивгънан цӀадал марцц апӀиди»+.

8

Ургубпи печать алдабгъуб

8^1Дугъу ургубпи печать алдабгъиган, гьацӀ сяаьтнасикьан аьршариъ сессузвал абхъру+. 2Узуз Аллагьдин улихь ургур малайик дийигъну гъяркъзуз. Дурарихьна ургуб зурна тувну шулу+.

3Жара малайик гъюру. Думу гъурбнар ургрушван гъвалахъ, кум ккапӀру гъизилин гъабсибра хьади, дугъужвуру. Дугъахьна, Аллагьдин вари халкьдин ккарагбарихъди, тахтнан улихь хьайи гъизилин гъурбнар ургрушвʼина хпан бадали, бегьемди ицци ниар хъайи, ургру ччимарра тувру+. 4Хъа малайикдин хилиъ айи гъизилин гъабсибдиан Аллагьдин улихь, Дугъан халкьдин ккарагбарихъди сабси, ицци ниъ хъайи кум за шулу+. 5Малайикди кум ккапӀру гъабразди, гъурбнар ургрушвлан цӀа гъадабгъну, кабхьуз ипру, хъа думу дюнʼяйиинди гатӀабхьуру, хъасин душвʼин завар рахуру, гьарай утӀубччвуру, кьюркьлин цӀийир кричуру ва жилар тӀурччвуру+.

Ургуб зурна

6Хъа ургуб зурна дидиснайи ургур малайик зурнийир рахуз гьязур духьнайи.

7Сарпири гъарабху – ва ифдихьди гъибикьнайи мирккна цӀа абхьу ва жилиин дабхьу. Дюнʼяйин шубубпи пай жилар гъургу, шубубпи пай гьарар ва вари чру укӀ гъубгу.

8Кьюрпи малайикди зурна гъарабху – убгурайи зурба дагъсиб гьюлеризди абхьу. Хъа гьюлерин шубубпи пай шид ифдиз илтӀибкӀнийи+. 9Гьюлериъ шубубпи пай чӀивишин гъирмиш гъабхьнийи ва шубубпи пай гимйир ккахьнийи.

10Шубурпи малайикди зурна гъарабху – завʼан чирагъси убгурайи зурба хяд абхъу. Думу шубубпи пай нирариина ва штарин булагъариина абхънийи+. 11Думу хядраз КьутӀкьли Кьал кӀуйи. Вари штарин шубубпи пай кьалси кьутӀкьли гъабхьнийи ва гизаф адмийир гьациб штуан гъийихнийи, гьаз гъапиш штар кьутӀкьли гъахьнийи.

12Юкьурпи малайикди зурна гъиву – ригъдин ва вазлин шубубпи пай ва шубубпи пай хядар пуч гъапӀу. Дурарин шу-шубубпи паяр гъидису ва, акв адарди, йишвандин шубубпи пайси, шубубпи пай йигъандинра мучӀуди гъабхьи.

13Узуз аьршарикк тӀибхурайи люкь гъябкъюнзуз. Диди зурба дихниинди кӀурайиб гъеебхьунзуз:

«Гьамус имбуну шубур малайикди хъаъру зурнайин дихарихьан дюнʼяйиин яшамиш шулайидарин язухъийкӀана, язухъийкӀана, язухъийкӀана!»

9

9^1Хьубпи малайикди зурна гъиву, ва узуз завʼан жилиина хяд абхъри гъябкъзуз. Дидиз кӀан ккадру гъуйдин ачар тувнайи+. 2Диди кӀан ккадру гъуйдикан жюлгер ктахьу ва душвʼан, зурба пичраанси, кум утӀубччву. КӀан ккадру гъуйдиан утӀубччву кумру ригъ ва гьава ккапӀу. 3Кумруан жилиина елгнагарин гъварчар адахьу. Жилиин аькьрабариз айи гьюкум думу елгнагаризра тувнайи. 4Елгнагариз, я чру укӀаз, я чрушназ, я гьарариз зарар тутрувди, унтӀʼин Аллагьдин печатдин лишан алдру адмийириз зарар тувуз, амур дапӀнайи+. 5Елгнагариз думу адмийир йихуз ваъ, хъа хьуб вазлин арайиъ сузайикк гъитуз буйругъ тувнайи. Хъа дурарин сузайин учӀврушин, аькьрабари кьацӀ гъапӀиганси, писуб вуйи. 6Думу йигъари адмийир аьжал абгури хьиди, хъа бихъури хьибдар, дурар аьжалихъ мягьрум хьиди, хъа аьжал дурарихьан гьебгди.

7Думу елгнагар дявдиз гьязур духьнайи эскрарин гьяйвнарси рякъюйи. Думу гьяйвнарин кӀулариин гъизилин тажарстар алийи, хъа машар адмийинстар,+
8кушар дишагьлийинси ярхидар, сппар асландин кӀанччарстар вуйи. 9Дурариин, гар али гъюбариинси, рукьанстар, фукӀа ктидипру палтар алийи. Дурарин хлинццарин дих дявдиз ккажаргъурайи аьхючӀве гьяйвнарин аьрабйирин гъугъсиб вуйи. 10Дурарин галамар айи рижвар аькьрабаринстар вуйи; адмийириз хьуб вазлиъ зарар тувру кьувват дурарин рижвариъ айи. 11Дурарин паччагь кӀан ккадрушван малайик ву; думу паччагьдиз жугьуд чӀалниинди Аббадан, хъа грек чӀалниинди Аполлион кӀуру.

12Сабпи дерд гьудубчӀвуру. Мегьел мидихъди кьюбсана дерд гъюри ими!+

13Йирхьурпи малайикдира зурна гъарабху. Узуз Аллагьдин улихь хьайи, гъизилин гъурбнар ургрушвʼин али юкьуб кӀарчнаан гъюрайи дих гъеебхьзуз. 14Дихну зурна хьайи йирхьурпи малайикдиз гъапи: «Зурба вуйи Ефрат нирихъ дитӀнайи юкьрид малайикар дудурч»+.

15Юкьрид малайикарра дудурчуру – дурар гьязурди, гьаму сяаьтназ, йигъаз, вазлиз ва йисаз (ккилигури), вари халкьарин шубубпи пай йибхбан бадали, дерккнайидар вуйи. 16Гьяйвнин къушмарин кьадар кьюдварж миллион вуйи; му кьадар узуз гъеебхьунзуз. 17Магьа йиз рякъбариан узуз гьяйвнарна дурариин элеънайидар фици гъяркънуш: дурариин али фукӀа ктрипру палат цӀаси уьруб, укӀуб ва гугутси гъатхуб вуйи; кӀулар асландин музмузарстар вуйи; дурарин ушвниан цӀа, кум ва гугурт утӀубччвурайи. 18Гьаму шубуб бедбахтвали дурарин ушвниан удубчӀвурайи цӀихьан, кумрухьан ва гугуртдихьан вари адмийирин шубубпи пай гъийибхнийи. 19Гьаз гъапиш гьяйвнарин кьувват дурарин ушвариъна рижвариъ айи, дурарин рижвар битӀариз ухшар вуйи, дурариин кӀулар алийи ва гьадму кӀуларихьди зарар тувуйи.

20Гьадму бедбахтвалариккан гъирмиш дархьиди ккудуччву адмийир, чпин хиларин ляхнарихьан, швумал духьну, гьудучӀвундайи: дурари шейтӀнаризна гъизиликанна, арсраканна, йифриканна, гъвандиканна, гакӀвликан дапӀнайи ва каънайи, я рябкъюз, я ерхьуз, я гъягъюз даршлу идолариз гьюрмат апӀуб дипундайи+. 21Дурар гьацира чпин я йивну йихувалар, я фалчивалар, я кьяппавалар, я тӀафалвалар дирчну, швумал гъахьундайи+.

10

Дибиржнайи китаб хьайи малайик

10^1Узуз дифариъди завариансина гъюрайи сарсана кьудратлу малайик гъяркъзуз. Дугъан кӀулʼин дерккучӀимир алийи, машну ригъдиси нур туврайи, хъа ликар цӀин бурузарстар вуйи+. 2Дугъан хилиъ, саб кьадар ачмиш дапӀнайи кагъаз айи. Дугъу арччул лик гьюлериин диву, хъа гагул лик – жилариин, 3ва зурба дихниинди, аслан арабхруганси, гьарай гъапӀу! Дугъу гьарай гъапӀиган, завар рахрустар, ургуб гъугъруми гафар апӀуз хъюгъю. 4Ургбиб гъугърумари гафар гъапӀиган, узу бикӀуз гьязур гъахьиза. Аммаки узуз завариан гьамци кӀурайи дих гъеебхьзуз: «Ургбиб гъугърумари гъапиб жиниди уьбх. Думу гафар мидикӀан!»+

5Узуз гьюлʼинна жилиин дийигъну гъяркъю малайикди арччул хил завариз за гъапӀу, 6ва аьсрариан аьсрариз гьарган яшамиш Шулайириинди, завар ва душваъ айиб, жилар ва душвʼин алиб арайиз Гъабхуриинди, сарун вахт имдар кӀури, ху гъапӀу!

7Хъа гьадму йигъари, ургурпи малайикдин зурна гъарабхган, Аллагьдин сир, Дугъу Чан гъуллугънаъ гъаши пайгъамбрариз хабар дебккганси, вари тамам хьибди+.

8Узуз завариан гъеебхьу дихну, узухьинди илтӀикӀну гъапизуз: «Душну, гьюлʼинна жилиин дийигънайи малайикдихьан ачмиш дапӀнайи китаб бис».

9Узу, багахь духьну, малайикдихьан гьадму китаб узухьна тувуб ккун гъапӀза. Хъа дугъу узуз гъапи: «Ма, му ипӀин, фуниъ кьутӀкьлишин абхъдияв, хъа ушв йиччвси меъли хьибдияв».

10Узу думу китаб, малайикдин хилʼан дибисну, гъипӀза ва йиз ушвниъ, йиччв гъипӀганси, меълишин абхъу, хъа фуниъ – ктирсуз даршлу кьутӀкьлишин. 11Хъа узуз гъапи: «Уву аьхючӀвеъ халкьарикан, миллетарикан, чӀаларикан, ва паччгьарикан пайгъамбарвалин гафар хъана пуз буржлу вува».

11

Кьюр шагьид

11^1Узухьна жилар ерцрубсиб маргъ тувнийи ва гъапнийи: «Душну Аллагьдин хал ва гъурбнар ургрушв ебц, хъа гьадму Хулаъ икрам апӀрударин кьадар гьисаб апӀин+. 2Аммаки Хулахъди хъайи чӀатан гьяят гъидип, думу меебцан, гьаз гъапиш душвайишв аллагьсузариз тувна, дурари гирами шагьур ягъчӀвурна кьюб вазли ликриккан апӀиди+. 3Узу Йиз кьюр шагьид тувдиза: дурар, чӀуру ирин палат алабхьну, агъзурна кьюдваржна йирхьцӀуд йигъан, пайгъамбрарси, пайгъамбарвалин гафар кӀури гъузди». 4Му пайгъамбрар – жилин Агъайин улихь дийигънайи оливайин кьюб гьарна, акв тувру кьюб алат ву. 5Эгер шлизкӀа дурариз чӀуруб апӀуз ккун гъабшиш, дурарин ушвниан цӀа утӀубччвиди ва душмнар ургиди. Дурариз писвал апӀуз саризра ккун хьибдар, гъапӀиш, гьаци йикӀиди+. 6Дурариз зав хъябкьюз гьюкум а; дурарихьан чпин пайгъамбарвалин гъуллугъниин али вахтна мархь дурубгъри гъитуз шулу; дурариз шид ифдиз илтӀибкӀуз шлу гьюкум тувна; дурарихьан, чпиз фициб ккундуш, гьациб бедбахтвалихьди жил алабцӀуз шулу+.

7Дурарин шагьидвал апӀру вахт ккудубкӀган, кӀан ккадрушвʼанзина удубчӀву вягьши гьяйванат гьадму кьюрид пайгъамбрарихъди дявдиз удубчӀвиди, гьяйванат гъалиб хьибди ва дурар йихиди+. 8Дурарин майтар аьхю шагьрин кючейиъ дирчну хьиди. Жара жюрейиинди думу шагьриз, дурарин Агъа хачрак карсу йишваз, Содом ва Египет кӀури шулу. 9Дурарин майтариз, вари халкьаригъян, тухмариан, чӀалариан ва миллетаригъян адмийир шубуд йигъанна гьацӀаъ лигури гъузди ва дурар кивуз гъитдар. 10Дюнʼяйиин али адмийир шад хьиди, мяракйир ачмиш апӀиди, чиб-чпиз пешкешар апӀиди, гьаз гъапиш гьадму кьюрид пайгъамбрари дюнʼяйин халкьар аьзабнакк ккитнийи. 11Шубуд йигъна гьацӀ улдубчӀвган, Аллагьдихьан уьмрин рюгь майтариъ убчӀвди, ва пайгъамбрар чпин ликриина гъудужвиди, хъа дурариз лигурайидарик зурба гучӀ кабхъди+.

12Пайгъамбрариз завариан чпиз: «Мина удучӀвай!» – кӀурайи зурба дих гъеебхьнийи. Душмнариз рякъюри, дурар дифриинди завариз за шулу+. 13Гьадму вахтна лап яманди жилар тӀурччвуру ва шагьрин йицӀубпи пай дарабгъну абхъру. Жилар гъутӀурччвган, ургуд агъзур кас гъийихнийи, хъа имбудариз гучӀ гъабхьнийи ва дурари Аьршарин Аллагьдин ад за апӀуз хъюгънийи+.

14Кьюбпи дерд гьудубчӀвнийи. Хъа магьа шубубпи дерд гъюз гьялакди а!+

Ургубпи зурна

15Ургурпи малайикди зурна хъапӀу, ва завариъ гьамци кӀурайи зурба дихар арайиз гъафи:

«Гьаму дюнʼяйин паччагьлугъ ич Агъайин ва Дугъан Месигьдин Паччагьлугъ гъабхьну. Дугъу гьаргандиз, аьсрариан аьсрариз паччагьвал апӀиди!»+

16Аллагьдин улихь тахтариин деънайи къарна юкьур аьхюр, жилиина ахьну, Аллагьдиз, вари хилиъ Дибиснайириз, икрам гъапӀу+. 17Хъа гьамци кӀури, гьарай идипу:

«Чухсагъул Увуз, Агъа Аллагь, вари хилиъ Дибиснайир, гьарган Айир ва Гъахьир,
гьаз гъапиш, Уву Яв зурба вуйи кьувват ва паччагьвал хилиз гъибисунва+.

18Аллагьсузар аргъарди гъадагъна, хъа гьамус Увукра хъял кубчӀвнавук:

дийихнайидарин суд апӀру ва дюнʼя чӀур апӀурайидар пуч апӀру,
ва Яв лукӀарди гъахьи пайгъамбрариз,
Яв гирами халкьдиз,
Яв ччвурназ гьюрмат гъапӀу бицӀи касаризси,
зурба вуйидаризра
лайикьлу пешкешар тувру вахт дуфна»+.

19Аьршариъ Аллагьдин хал абццру ва Душваъ Дугъан Йикьрар айи сундух рябкъюри шулу. Хъасин кьюркьлин цӀийир кричуру, гьарай абхъру, гъугърумарин гъугъ абхъру, жилар тӀурччвуру ва гужли миркк убгъуру+.

12

Дишагьли ва аждагьа

12^1Хъа завариин зурба лишан арайиз гъюру: ригъ алабхьнайи дишагьли, дугъан ликарикк – ваз, хъа кӀулʼин – йицӀикьюб хядракан вуйи таж+. 2Дишагьлийик бицӀир ка ва аьзиятариан чӀигъар апӀура; думу бицӀир апӀуз ктӀерццуз хъюгънайи.

3Завариин жара лишанра арайиз гъюру: зурба цӀаси уьру аждагьа, ургуб кӀул али, йицӀуб кӀарч али ва кӀулариин ургуб таж али+. 4Дидин рижвну завʼан шубубпи пай хядар илжикуру ва жилиинди ахьру. Аждагьа, бицӀир апӀурайи дишагьлийиз къаршуди дугъу бицӀир гъапӀубси, итӀуз ккепӀну дийибгънайи+. 5Дугъу бай гъапӀу. Думу Бали рукьан чумакъихьди вари халкьариин гьюкум гъабхиди. Дугъан бицӀир Аллагьдихьна, Дугъан тахтнахьна гъахуру+. 6Хъа дишагьли ичӀи чюлиз гьергру. Душваъ дугъаз Аллагьди йишв ккабалгнайи. Дина дугъаз агъзурна кьюдваржна йирхьцӀур йигъан хураг гъабхиди+.

7Хъа завариин Мукаил малайикдина дугъан малайикари аждагьайихъди дяви ккебгъру. Аждагьайи дяви чан малайикар хъади апӀурайи,+
8хъа дурарихьан гъалиб хьуз гъабхьундайи ва завариъ дидин йишв гъудубгнийи. 9Хъасин зурба аждагьа, дегь заманайин битӀ, иблис вая Сатана, вари дюнʼя улдубгуз гъибтрайиб, завариан жилиина ипнийи. Дидихъди чан малайикарра идирчнийи+.

10Хъа узуз аьршариъ гьамци кӀури зурба дих гъеебхьзуз:

«Магьа хъубкьна уьрхювал ва кьувват,
васана ич Аллагьдин Паччагьлугъ, ва Дугъан ччим Кадатнайирин гьюкум,
гьаз гъапиш ихь чвйирин футнакар идипну,

Аллагьдин улихь йишвди-йигъди дурарилан футнийир апӀурайиб.

11Ихь чвйир аждагьайиин,
Ччилан ифдиинди
ва чпин шагьидвалариинди гъалиб гъахьну.

Дурари аьжалин улихь чпин уьмур гьяйиф гъапӀундар+.

12Гьаци вуйиган шадвалин сес ипай, аьршар ва душван агьлар!

Язухъ ву жилин ва гьюлин!

Учвухьна яман хъял ади,
чан вахт хъубкьнайиб аьгъяди, иблис дуфна».

13Аждагьайиз учв жилиина илдипну гъябкъиган, думу бай гъапӀу дишагьлийихъ хъебгру. 14Дишагьлийиз чаз ичӀи чюлиъ улупнайи йишваз, аждагьа дяргърушваз ва шубуд йисна гьацӀаъ хураг хрушваз тӀирхуз, люкьран кьюб аьхю хлинцц тувру+. 15Дишагьлийин кьяляхъди, думу ккахъбан бадали, аждагьайи чан ушвниан зурба нир деебтуру. 16Хъа жили дишагьлийиз кюмек апӀуру: диди чан ушвар арццру ва аждагьайи чан ушвниан деебту нир убхъуру. 17Аждагьайиз дишагьлийикан яман хъял гъюру ва думу гъитну, дугъан имбу бицӀидарихъди, Аллагьдин табшуругъар уьрхрударихъди ва Исайикан шагьидвал апӀрударихъди дяви гъабхуз гъябгъюру+. 18Хъа аждагьа гьюлин гъирагъдихъ дугъубжвуру.

13

Гьюлʼан гьяйванат

13^1Узуз гьюлʼан, йицӀуб кӀарч али, ургуб кӀул али, кӀарчариин йицӀуб таж али, хъа кӀуларик Аллагьдиз люкьнар кайи вягьши гьяйванат удубчӀвури гъябкъюнзуз+. 2Узуз гъябкъю вягьши гьяйванат леопарддиз ухшар вуйи, хъа ушв – асландинсиб. Аждагьайи дидиз чан кьувват, тахт ва зурба гьюкум тувнийи+. 3Дидин кӀуларикан сабнубдиз йибкӀрубсиб зиян дубхьну рябкъюйи, аммаки думу зиян сагъ гъабхьнийи, ва вари дюнʼя, мюгьтал дубхьну, гьадму вягьши гьяйванатдихъди гъубшнийи. 4Хъа адмийири, аждагьайи чан гьюкум вягьши гьяйванатдиз тувиган, дидиз икрам гъапӀу, хъасин, гьамци кӀури, дурари вягьши гьяйванатдизра икрам апӀуру: «Фуж шулу гьаму гьяйванатдихь тевуз, шлихьан шул мидихъди элегуз?»

5Дидиз, дамагъ кайи ва Аллагьдиз люкьнар апӀру гафар пуз, ихтияр тувнайи ва дидиз гьюкумра ягъчӀвурна кьюд йигъаз тувнайи+. 6Диди Аллагьдиз люкьнар апӀуз чан ушв абццру – люкьнар Дугъан ччвурназ, Думу яшамиш шулайишваз ва Аьршарин агьлариз апӀуру. 7Дидиз Аллагьдин гирами халкьдихъдира дяви гъабхуз ва гъалиб хьуз ихтияр тувнайи. Дидиз гьацира гьарсаб тухмин, халкьдин, чӀалнан ва миллетдин зиин гьюкум тувнайи+. 8Дюнʼя арайиз хайиз гъурбан апӀуз гьязурди айи Ччилахь хьайи уьмрин китабдик ччвурар ктру жилин вари адмийири дидиз икрам апӀиди+.

9Шлик ерхьру ибар каш, гъит ебхьри!+

10Шли йисирар дисураш, думу учв йисирди дисиди.

Шли ханжли йикӀураш, думу учв ханжлихьан йикӀиди.

Гьамдиинди Аллагьдин гирами халкьдиз чпин мюгькамвал ва хъугъувал уьбхюз дих апӀура!+

Жилиан гьяйванат

11Хъасин узуз жилиан удубчӀвурайи жара вягьши гьяйванат гъябкъзуз. Дидʼин, Ччилʼинси, кьюб кӀарч алийи, амма диди аждагьайиси гафар апӀуйи. 12Дидиз сабпи вягьши гьяйванатдинсиб гьюкум тувнайи. Диди сабпи вягьши гьяйванатдиз варибдиъ кюмек апӀуйи. Диди дюнʼяйиин вари адмийирихьди йибкӀрубсиб зиян сагъ дубхьнайи сабпи вягьши гьяйванатдиз икрам апӀуз гъитуйи. 13Диди зурба аьламатар улупуйи: адмийирин улихь завариан жилариина цӀа гъюз гъитуйи+. 14Сабпи вягьши гьяйванатдин ччвурнахъан аьламатар улупури, диди дюнʼяйин адмийир улдугуз гъитуйи. Диди ханжал йивну зиян гъапӀу ва, хъана сагъ гъабхьи сабпи вягьши гьяйванатдин гьюрматназ сурат балгуз, буйругъ гъапӀу+. 15Гьадму суратну гафар апӀбан ва диди чаз икрам дарапӀрудар йихбан бадали, вягьши гьяйванатдин суратниин ил алапӀнийи; дидиз гьаци ил алапӀуз удукьрувал тувнайи+. 16Диди варидариз: гъулугъчйириз ва гъулугънахь хьтрудариз, девлетлуйириз ва касибариз, лукӀариз ва азаддариз – арччул хлик, ясана унтӀак лишан капӀуз гъитуйи. 17Дициб лишан (вягьши гьяйванатдин ччвур, ясана число) кадрурихьди мутму я гъадабгъуз, я масу тувуз гъитри гъахьундар. 18Мушваъ аькьюл лазим ву: фикирлу кас гъит, вягьши гьяйванатдин числойиъ айи мянайин гъаври ахъри. Думу число адмийиринуб ву, магьа дидин число: 666.

14

Сион дагъдиин цӀийи мяъли

14^1Хъа узуз гъяркъюнзуз: магьа, Сион дагъдиин Ччил дийигъна, Дугъахъди – гьадму варжна ягъчӀвурна юкьуд агъзур, унтӀʼин Исайин ччвур ва Дугъан Адашдин ччвур дидикӀнайидар+.

2Хъа узуз завариан, ягъли гъарзарилан убсрайи нирин гъугъсиб ва завар рахбан гъугърумарстар дихар гъеерхьунзуз. Узуз гъеерхьу дихар гьацдар, мукьмар йивурайи чюнгринстар вуйи+.

3Дурари тахтнан улихь ва юкьрид гьяйванатарстаринна къарна юкьур аьхюдарин улихь цӀийи мяъли апӀурайи. Думу мяъли, дюнʼяйин тухмигъян гъядягънайи гьадму варжна ягъчӀвурна юкьуд агъзур касдихьантӀан гъайри, сарун гьич сарихьанра кӀваъланди дубгъуз шулдайи+.

4Дурар дишагьлийирихъди чиркин дархьидар, хъа чпин марццишин гъюбхдар ву; дурар, Ччил наанди гъушиш, Гьадгъахъди гъягърудар ву. Дурар имбу инсаниятдигъян гъядягънайидар ву. Дурар Ччилаз ва Аллагьдиз бин ва ккебгъувал вуди кадагънайидар ву+. 5Дурарин мелзназ кучӀал аьгъдайи, дурар кацӀдар дар.

Шубур малайик

6Хъасин узуз, аьршарикк, гьаргандин Ужувлан хабар хьади, жилариин гьарсаб миллетдиз, тухмиз, чӀалназ ва халкьдиз дидкан хабар дебккри, тӀирхурайи жара малайик гъяркъюнзуз. 7Дугъу аьхю дихниинди гьарай гъапӀу:

«Аллагьдихьан гучӀ апӀинай ва Дугъан ад за апӀинай!

Гьаз гъапиш Дугъу суд апӀру сяаьт хъубкьна!

Гьаддиз зав, жил, гьюл ва булагъар яратмиш ГъапӀуриз икрам апӀинай!»

8Сарсана, кьюрпи малайикра, сарпирин кьяляхъди тӀирхури, гъафи ва гьарай гъапӀу:

«Ккадабхъну, ккадабхъну, ккадабхъну Вавилон,
машгьур меркез,
чан кьяппавалин чяхрихьди вари халкьар тухъ гъапӀу шагьур!»+

9Сарсана, шубурпи малайикра, кьюрпирин кьяляхъди, зурба дихниинди чӀигъар апӀури, гъафи:

«Эгер шли вягьши гьяйванатдиз ва дидин суратназ икрам апӀураш ва хилʼин, ясана унтӀʼин дидин лишан капӀнаш,+
10гьадгъу Аллагьдин хъял айи захʼан фукӀа кпибикьди гьязур гъапӀу чяхир убгъиди. Дицирикан, цӀиъ ва гугуртдиъ, гирами малайикарин ва Ччилан улихь, зивзивар кчӀюкьиди+.

11Дурарикан кчӀюкьюрайи зивзиварин кум гьаргандиз аьсрариан аьсрариз завариз удубчӀвура. Я йигъну, я йишвну сикинвал адар вягьши гьяйванатдиз, дидин суратназ, ва дидин ччвурнахъ лишан жандиин алапӀнайидариз». 12Гьамдиинди Аллагьдин гирами халкьдиз, Аллагьдин табшуругъар тамам апӀурайидариз ва Исайиз аьгьтлу вуйидариз мюгькам хьуз дих апӀура+.

13Мидхъан узуз завариан гьамци кӀурайи дих гъеебхьзуз:

«БикӀ: „Хушбахтаврар ву, Иса Месигьдихъ хъугъну, гъийихдар“, „Ав, думу гьаци ву, – кӀура Рюгьну, – дурари, чпин гъагъишнариккан ккудучӀвну, рягьятвал гъадабгъура, гьаз гъапиш дурари гъапӀу ляхнар гьадрарихъди гъягъиди“»+.

Хъугъувалин иган

14Ва магьа узуз лизи диф гъябкъзуз, хъа дифриин фуж-вуш Инсаниятдин Бализ ухшар алир деъна. Дугъан кӀулʼин гъизилин таж ал, хъа хилиъ учӀру дагьур а+. 15Хъа сарсана малайик Аьршарин хулʼан дифриин деънайириз аьхю дихниинди чӀигъ апӀури, удучӀву:

«Яв дагьур гьапӀ ва убг!

Гьаз гъапиш иган убгру вахт хъубкьна –
дюнʼяйин мягьсул хъубкьна!»+

16Дифриин деънайири, хил хъапӀну, чан дагьур жилиина гатӀабхьуру, ва жилин вари иган дубгну шулу.

17Хъасин Аьршарин Хулʼан жара малайик удучӀвуру, дугъахьра учӀру дагьур хьайи.

18Сарсана цӀин аьхювал хьайи малайикди, гъурбнар ургрушвлан гъедергну, учӀру дагьур хьайи малайикдиз аьхю дихниинди кӀуру:

«ГьапӀну яв дагьур,
дюнʼяйиин али тӀумтӀарин багъдиан
тӀумтӀарин кабар ккудутӀ,
гьаз гъапиш дурар хъуркьна».

19Малайикди чан дагьур дюнʼяйиинди гатӀабхьуру ва тӀумтӀар ккудутӀуру, хъасин дурар, Аллагьдин хъял айи кчӀюкьрушвазди ахьру+. 20Хъа кабар шагьрин гъирагъдихъ, ликариккан апӀури, кчӀюкьюру, ва кчӀюкьрушван даргарилан ифи улдубзуз хъюбгъру. Удубзу ифди, дийибгънайи гьяйвнин фурийиккнакьан ягъалди, юкьуб аьтраф шубудварж километрин манзилназ жил алабцӀуру.

15

Ургур малайик ургуб бедбахтвал хьади

15^1Хъасин завариин узуз сабсана зурба ва аьжайиб лишан гъябкъюнзуз: ургур малайикдихь ургуб аьхиримжи бедбахтвал хьа. Гьамрариинди Аллагьдин хъял ккудубкӀурайи+. 2Узуз цӀихьди дибикьнайи гюзгдиз ухшар али гьюл гъябкъзуз. Гьадму гюзгдин гьюлихъ вягьши гьяйванатдиин, дидин суратниин ва дидин ччвурнан числойиин гъалиб гъахьидар дугъужвнайи. Дурар Аллагьдин чюнграр хьади дугъужвнайи+. 3Дурари, Аллагьдин гъуллугъчи Мусайин мяъли ва Ччилан мяъли апӀурайи:

«Зурба ва аьжайиб вуяв ляхнар, Агъа Аллагь, вари хилиъ Дибиснайир!

Дугъри ва гьякь вуяв рякъяр, халкьарин Паччагь!

4Шлиз, Агъа, Увхьан гучӀ хьибдар,
ва шли Яв ччвур адлу апӀидар?!

Гьаз гъапиш Уву сар вува, Гирамир!

Ва Яв улихь дахьди икрамназ!

Гьаз гъапиш Яв гьякьвал ачухъ гъабхьну!»

5Хъасин узуз гъябкъюнзуз: завариъ Аллагьдин Хал ачмиш дапӀну – Шагьидвалин Чадур,+
6хъа душвʼан, ургуб бедбахтвал хьади, ургур малайик удучӀву. Дурариин марцци крабчӀру палат алийи ва дурари юкьвʼан гъизилин чӀулар идитӀнайи+. 7Гьадму юкьрид гьяйванатарстарикан сари ургрид малайикарихьна, аьсрариан аьсрариз яшамиш шулайи Аллагьдин хъюлу ацӀнайи ургуб гъизилин гъаб туву+. 8Хъа, Аллагьдин адлувалиан ва Дугъан кьудратнаан кумрахьди Аьршарин Хал абцӀру. Душвазди, сабан ургрид малайикарихь хьайи ургуб бедбахтвал ккудудукӀкьан гагьди, гьич сарихьанра учӀвуз гъабхьундайи+.

16

Аллагьдин хъял айи зах

16^1Хъасин узуз, Аьршарин Хулʼан аьхю дихниинди ургрид малайикариз кӀурайи дих гъеебхьунзуз:

«Гъарахай, ургуб гъабраъ айи Аллагьдин хъял дюнʼяйиина удубзай!»+

2Сарпир удучӀвну, дюнʼяйиина чан гъаб удубзуру ва бухь ккайи учӀвру ва мурдал зийнар хуру. Дурар вягьши гьяйванатдин лишан кайи ва дидин суратназ икрам апӀру адмийириин алаънийи+.

3Кьюрпири чан гъаб гьюлериинди удубзуру, ва шид майтин ифдиз илтӀибкӀуру – вари гьюлиъ айи чӀивишин йибкӀуру+.

4Шубурпири чан гъаб нирариинди ва булагъариинди удубзуру, ва дурарра ифдиз илтӀикӀуру. 5Хъа штарин малайикди гъапиб гъеебхьзуз:

«Уву гьякь вува,
эй Айир,
Гъахьир
ва Гирамир,
гьамци жаза гьадабтӀбаз:+
6дурари гирамидарин ва пайгъамбрарин
ифи удубзну,
гьаддиз Уву
дурариз убхъуз
ифи тувунва –
дурар лайикь ву!»+

7Хъа узуз, гъурбнар ургру йишвура фици кӀуйиш гъеебхьзуз:

«Ав,
Агъа Аллагь,
вари хили Дибиснайир,
дугъри ва гьякь ву
Яв адабтӀурайи жаза!»+

8Юкьурпири чан гъаб ригъдиинди улубзуру, ва ригъдиз чан цӀиинди адмийир ургуз гъитру кьувват тувру. 9Яман убцрушнаан адмийир ургуйи ва гьацдар бедбахтвалар гьау Аллагьдин ччвурназ агьрар апӀуйи. Аммаки дурар, чпин тӀулар гъитну, швумал гъахьундайи ва Дугъан ад гъапӀундайи+.

10Хьурпири чан гъаб вягьши гьяйванатдин тахтниинди удубзнийи ва дидин паччагьлугъ мучӀушнаъ абхънийи. Адмийири, иццрушнаан чпин мелзариин кьацӀар алахьуйи,+
11ва бедбахтваларна иццрушнар гьаъну кӀури Аьршарин Аллагьдиз агьар апӀуйи. Аммаки дурари чпин тӀулар дирчундайи, я гардандиъ гъидисундайи.

12Йирхьурпири чан гъаб машгьур нир Ефратдиинди удубзуру ва дидиъ айи шид, ригъ гьудубчӀвру терефариъ айи паччгьариз рякъ ачмиш хьуз, ебццуру+. 13Узуз, аждагьайин ушвниан, вягьши гьяйванатдин ушвниан ва кучӀлин пайгъамбрин ушвниан чру гъюбариз ухшар айи шубуб чиркин рюгьяр удучӀвури гъяркъзуз+. 14Мурар, аьламатар улупру жинарин рюгьяр ву: дурар, Аллагьдин, вари хилиъ Дибиснайирин зурба гъиямат йигъаз дявдиз гьязур йихьай кӀури, дюнʼяйин вари паччгьарихьна гъягъюру+.

15«Магьа, Узу тӀафалси, хабарсузди гъидиза. Хушбахтавар ву ккилигурайир ва чан палтар уьрхюрайир, дицир гъяцӀалди гъягъидар, ва гьич саризра дугъан аьйибнан йишвар рякъидар!»+

16Ва дурари паччгьар жугьуд чӀалниинди Армагедон кӀуру йишвʼина уч апӀуру.

17Хъа ургурпи малайикди чан гъаб гьавайизди удубзуру. Аьршарин Хулаъ, тахтнахьан гьамци кӀурайи зурба дих гъюру: «Тамам гъапӀну!»

18Хъа кьюркьлин цӀйир, гьарйир, гъугърумар ва жилар тӀурччвувалар шулу. Гьамкьан яманди жилар тӀурччвувал дюнʼяйиин адми гъахьихъанмина гъахьундайи+. 19Машгьур вуйи шагьур шубуб йишваз гъутӀубкӀнийи, Аллагь гьясбикк ккадрурарин шагьрар ккадахьнийи. Машгьур вуйи Вавилон кӀуру меркез Аллагьди кӀваин гъапӀнийи ва дидиз Дугъу Чан пис хъял айи чяхрин зах тувнийи+. 20Хъа вари островар гъудургнийи, дагълар дихъури имдайи!+
21Завариан адмийириина йирхьцӀур килакьан айи мирккар гъургънийи. Гьамциб миркклин бедбахтвал гьапӀу Аллагьдиз адмийири хъа яман агьрар апӀуйи, гьаз гъапиш му бедбахтвал гизаф аьхюб вуйи!+

17

Вавилондин суд

17^1Ургуб гъаб хьайи ургур малайикдикан сар узухьна гъафнийи ва узухъди гъулхнийи:

«Лиг, фициб жазайиз ккилигураш гизаф нирариин али Машгьур Кьяппа+. 2Дюнʼяйин паччгьари дугъахъди кьяппавал гъапӀнийи, ва дугъан кьяппавалин чяхрихьди дюнʼяйин адмийир тухъ гъахьнийи»+.

3Хъасин узу Гирами Рюгьну ацӀнийзу ва ичӀи чюлиз гъухнийзу. Узуз душваъ, Аллагьдиз дидикӀнайи люкьнарихьди алабцӀнайи уьру вягьши гьяйванатдиин деъну, дишагьли гъяркъзуз. Думу вягьши гьяйванатдиин ургуб кӀул ва йицӀуб кӀарч алийи+. 4Дишагьлийиин лап уьру ва ал рангнан палат алийи. Дугъан къашкъамат гъизилиинди, багьа гъванариинди дабалгнайи. Хилиъ дугъу чан кьяппавалин чиркишнари ва аьйибну абцӀнайи гъизилин зах дибиснайи. 5Дугъан унтӀʼин жини сир айи гьамциб ччвур дибикӀнайи: «Вавилон – машгьур меркез, дюнʼяйин аьйибнанна кьяппаваларин дада».

6Узуз думу дишагьли, Аллагьдин халкьдин ифи ва Исайикан шагьидвал апӀрударин ифи дубгъну, пиян духьну, гъяркъзуз. Узуз думу гъяркъиган, гъах гъахьир, узу йиз фикрихъна гъюрадайза+. 7Малайикди узуз гъапи:

«Уву гьаз мюгьтал гъахьива? Узу увуз дишагьлийикан ва думу элеъну гъягъюрайи, ургуб кӀулна йицӀуб кӀарч али вягьши гьяйванатдикан сир ктибтидизавуз. 8Увуз гъябкъю вягьши гьяйванат саб вахтна айи, хъа думу сарун имдар. Гьамус, багарихьди думу, кӀан ккадрушвʼан аьжал хъудубкьнайиб, удубчӀвиди. Дюнʼя халкь апӀайиз Уьмрин китабдик ччвурар дидикӀну адру дюнʼяйин вари адмийир, думу вягьши гьяйванат гъябкъиган, мюгьтал хьиди, гьаз гъапиш саб вахтна думу айи, хъа гъудубгнийи, хъа гьамус хъана ачмиш хьибди+. 9Мушваъ гъавриъ ахъуз фагьум ва аькьюл лазим ву. Ургуб кӀул – мурар, дишагьли деънайи ургуб тепе ву. 10Дурар (ургуб кӀул) – ургур паччагь ву; гьамусдиз хьур гъийихну, сар ими, хъа имбур мегьел дуфнадар, ва, думу гъафиган, дугъан думукьан йигъар хьидар. 11Фила-вуш чӀивиди айи вягьши гьяйванат, гьам сяаьтна дубкӀнайиб – му гьадму ургур паччгьарси миржирпи паччагьра ву, думу чан аьжалнахьна гъяра. 12Увуз гъяркъю йицӀуб кӀарч, мегьел паччагьвал ккубкьнадру паччгьар ву, амма дурариз вягьши гьяйванатдихъди сатӀиди цӀиб вахтназ паччагьвал ккубкьди+. 13Дурарин сабстар метлебар ву, думу паччгьари чпин кьувватна гьюкум вягьши гьяйванатдихьна тувди. 14Дурари Ччилахъди дяви гъабхиди, Ччил дурариин гъалиб хьиди, гьаз гъапиш Думу агъйирин Агъа ва паччгьарин Паччагь ву. Дугъахъди сатӀиди, Чав дих дапӀнайидар, Чав кадагънайидар ва Дугъахъ хъугърайидар, аьгьтлу вуйидар хьиди»+.

15Хъа малайикди узуз гъапи:

«Увуз рякъюрайи Кьяппа деънайи нирар – мурар халкьар, адмийирин аьхю гъварчар, миллетар ва чӀалар ву». 16Увуз гъябкью йицӀуб кӀарчназ ва вягьши гьяйванатдиз думу Кьяппа даккун хьиди ва дугъхьан вари девлет тадабгъну, фукӀа илимдарди гъяцӀал апӀиди. Дурари дугъан жандак ипӀиди ва цӀигъ убгиди+. 17Гьамци дурарихьди апӀуз гъитур Аллагь ву. Агъайин ният гьациб вуйи. Аллагьди, Чан гафар тамам хьайизкьан, дидин хилиз гьюкум гъюз гъитнайи. 18Хъа увуз гъяркъю дишагьли – му вари дюнʼяйин паччгьарин зиин паччагьвал гъабхурайи зурба ва машгьур шагьур ву.

18

Вавилон ккадабхъуб

18^1Хъасинси узуз завариан гъюрайи, хилиъ зурба гьюкум айи жара малайик гъяркъзуз. Дугъан адлувалиан жил нурлу гъабхьнийи. 2Дугъу кьудратлу дихниинди гъапи:

«Ккадабхъну, ккадабхъну машгьур меркез Вавилон!

Думу шейтӀнар диргрушв ва гьар бабат чиркин рюгьярин мугъара,
гьар бабат чиркин жакьварин мукь,
гьар бабат чиркин ва хяви вягьши гьяйванатарин макан ву;+

3гьаз гъапиш думу кьяппайи чан качʼвалин яман чяхир вари халкьарихьди убгъуз гъитнийи;
дугъахъди дюнʼяйин вари паччгьари кьяппавал гъапӀнийи;
дугъан хазнайин кьадар адрувалилантина ариш-веришчйири чпиз девлет уч гъапӀнийи»+.

4Хъа узуз завариан кӀурайи жара дих гъеебхьзуз:

«Йиз халкь,
дугъан гунгьарин иштракчйир учву дархьбан бадали
дугъан бедбахтвалар учвук ктрукӀбан бадали,
дугъхьан ярхла йихьай.

5Гьаз гъапиш дугъан гунгьар завариккна ккудукьна,
ва Аллагьди дугъан алчагъ ляхнар кӀваин алаура+.

6Гьаддиз дугъаз,
дугъу учвуз гъапӀуб апӀинай,
кьюб ражари артухъ дугъан ляхнариз кьимат тувай;
кьюб ражари артухъ ижми чяхир дугъан захаъ убзай!

7Дугъан фукьан ад ади ва дугъу фукьан кефер апӀури гъахьнуш,
гьадмукьан аьзабар ва дерд тувай дугъаз!

Гьаз гъапиш дугъан кӀваан гьаму гъябгъюра:

„Узу падишагь-ханумси деъназа,
узу ачӀнир дарза ва дерд узуз гъябкъюндарзуз!“

8Магьа гьаддиз, сабхилди дугъʼина бедбахтвалар гъиди: аьжал, дерд, гашʼвал,
гьацира думу цӀигъ ургиди.

Гьаз гъапиш, дугъан суд гъапӀу Агъа Аллагь
кьудратлу ву»+.

9Дугъак кабхъну цӀана кум гъябкъиган, дугъахъди алчагъʼвалариъди ва гъизилиан идиргъури яшамиш гъаши дюнʼяйин паччгьар дугъахъ ишиди ва дердер зигиди. 10Дугъан аьзабариз гъирагъдихъ дийигъну лигури ва гукӀнишну гъадагъну, дюнʼяйин паччгьари пиди:

«Язухъ вуда, язухъ вуда яв, эй Вавилон,
машгьур вуйи меркез, кьудратлу вуйи меркез.

Саб гагьди увʼина яв кьазйир гъафида!»

11-13Ариш-вериш апӀрударра дугъахъ ишуйи ва гъам зигуйи, гьаз гъапиш сарун дурарин мутмйир: гъизилин, арсран, багьа гъванарин ва жемчугдин, назук ирин, къириб-жюржюрин, шелкдин ва ал рангнан парчйирин, лимондин гьарарин гъагъар; флин кӀурбин гьаржюре шейʼарин ва багьа гакӀвликан, бронзайикан, рукькан ва мармардашдикан ктау гъабарин гъагъар; хурагнак кахьру гьарарин гъеерццу галарин, гъеерццу укӀарин, ицци ниар хъайи ччимарин, мирра ва ладан аьтрарстар ягъарин; чяхрарин, оливкйирин ва ччимарин, уччвуди гъярягъю хюйин, дяхнарин, йицарин ва марччарин, гьяйвнарин, аьрабйирин, лукӀарин гъагъар сарира гъадагъури имдайи.

14«Яв кӀван тямягь хъайи йимишар сарун увуз имдар;

яв нурлувал ва девлет вари пуч гъабхьну.

Сарун гьич зат дурар увухъ хьидар!»

15Гьамцдар мутмйириинди ариш-вериш апӀрудар ва Вавилондин падишагь-ханумдилантина девлетар уч гъапӀдар, дугъан аьзабар гъяркъган, мяхъ кивну, гъирагъдихъ дийигъиди ва дурари, ишури, жан гъадабгъури, 16пиди:

«Язухъ вуда, язухъ вуда, машгьур меркез,
назук ирин палатдиъ убчӀвнайиб,
лап уьру ва ал рангнан парчйириъ айиб,
гъизилин, багьа гъванарин ва якьут-мержандин нур туврайи шагьур!

17Фициб девлет саб гагьди пуч гъабхьундарин!»

Хъа вари гьюлериин гимйир хъаърудар, вари гимйириъ айидар, вари гимйириин ляхин апӀурайидар ва вари гьюлериин чпиз девлетнахъ хъайидар гъирагъдихъ дийигънийи, 18ва дурари, меркездик кабхъу цӀин кумрахьинди лигури, ишларин гьарайниинди кӀуйи:

«Фу тевуз шул машгьур меркездихь?» 19Хъасин дурари чпин кӀулариин дерднаан рюкъ алабхьуйи, хъа, ишури, гьарай илипуйи:

«Язухъ вуда, язухъ вуда яв, машгьур меркез!

Гьюлʼин гимйир хъаърайидар
вари гьамгъан девлетналан арбаб гъахьну.

Саб гагьди душв ичӀи чюлиз илтӀибкӀну!»

20«Аммаки уву, зав, шадвал хъапӀ!

Шадвал хъапӀай, гирамидар, вакилар ва пайгъамбрар,
дугъу учвʼан удубзу ифдилантина

Аллагьди дугъаз завал гъядябхъюз гъитну!»

21Хъасин кьудратлу малайикди, рягънин ахалсиб зурба гъван гъадабгъну, гьюлизди гатӀабхьну, кӀуру:

«Гьамциб кьувватниинди илдипну Вавилон,
машгьур меркез!
Думу сарун арайиз гъибдар!
22Мукьмарин сесер сарун хьидар,
саризра ерхьидар чюнгюр йиврудар,
швутӀрам ва зурна йиврудар.
Я шейʼар апӀрудар,
я шейʼар апӀрушвар
сарун увуъ хьидар.
Рягъярин ахларин сесер
сарун саризра ерхьидар.
23Шагьриъ акв апӀру алатдин акв
сарун саризра рябкъидар.
Швушв хурайиринна швушван сесер
сарун саризра ерхьидар.

Гьаз гъапиш, яв ариш-вериш гъабхрудар дюнʼяйиъ зурба касар вуйи;
гьаз гъапиш, вари халкьар уву яв тӀилисимдиинди кучӀлин рякъюхъна гъахунва;

24гьаз гъапиш, пайгъамбрарин ва гирами касарин ифи,
дюнʼяйиин вари йивну гъийихдарин ифи
гьаму шагьриъ а!»+

19

Халкьди аьршариъ Аллагьдиз мяълийир апӀура

19^1Хъасин узуз аьршариъ зурба гъварч адмийирин шадвалин гьарайнан гъугъ гъеебхьунзуз:

«Аллилуя!
Уьрхювал, ад ва кьудрат
ихь Аллагьдихь хьа,+

2гьаз гъапиш, дугъридар ва гьякьлудар ву Дугъан жазйир:

Дугъу Машгьур Кьяппайин, диван гъапӀну,
вари дюнʼяйиин чан алчагъвал артмиш гъапӀиган;

Дугъу дугъаз,
Чан лукӀарин ифдиз дилигну,
жаза адабтӀну!»+

3Хъанара адмийирин гъварчну гьарай гъапӀу:

«Аллилуя!

Думу алчагърин кум аьсрариан аьсрариз завариз удубчӀвури хьибди!»+

4Къарна юкьур аьхюр ва юкьрид гьяйванатарстар, Аллагьдиз икрам апӀури, тахтниин Деънайирин улихь гьамци кӀури, жилиина ис ахьу:

«Амин! Аллилуя!»+

5Ва тахтналан гьамци кӀурайи дих гъабши:

«Ихь Аллагьдин тяриф апӀинай,
вари Дугъан гъуллугъчйир,
вари Аллагьдиз гьюрмат апӀрудар,
цӀиб вуйидар ва машгьур вуйидар!»

6Узуз адмийирин зурба гъварчнан гъугъ, ясана урсрайи штарин гъугъ, ясана кьудратлуди завар рахурайи гъугърумарин гъугъсиб дих гъеебхьунзуз:

«Аллилуя! Агъа, ихь Аллагь,
вари хилиъ Дибиснайир, паччагьди дийигъну!+
7Шад хьидихьа ва шадвалин гьарай ипдихьа,
Дугъан ад за апӀидихьа,
гьаз гъапиш Ччилан сумчир а!
Дугъан швушв гьязур духьна:+

8швушваз назук ирин нурлу ва марцци палат тувна!

Назук ир – му Аллагьдин гирами халкьдин гьякь ляхнар ву»+.

9Хъасин малайикди узуз кӀуру:

«БикӀ: „Хушбахтаврар ву Ччилахьна сумчрин гешт хъапӀуз дих дапӀнайидар!“

Ва, давам апӀури, малайикди гъапизуз:

„Магьа Аллагьдин гьякь гафар!“»

10Узу, му малайикдиз икрам апӀарза кӀури, дугъан ликариккна ис алахъза, хъа дугъу узуз гъапи:

«Лиг, мици мапӀан! Узура, увуси ва яв гъардшарси, Исайикан шагьидвал апӀурайи лукӀ вуза! Аллагьдиз икрам апӀин! Гьаз гъапиш гьаму пайгъамбарвалин гафарин мяна Исайикан шагьидвал апӀуб ву»+.

Лизи гьяйвниин элеънайир

11Хъасинси узуз зав атӀабццну гъябкъзуз: магьа лизи гьяйван ва дидʼин Элеънайир. Дугъаз Дугъри ва Гьякь Кас кӀуйи, Дугъу гьякьʼвалиинди дяви ва суд апӀуру. 12Дугъан улар убгурайи цӀаси ву, Дугъан кӀулʼин гизаф тажар ал. Дурарик, Дугъаз ЧазтӀан гъайри, саризра аьгъдру ччвур дибикӀна+. 13Дугъʼин ифдик кипнайи валжагъ алийи. Дугъан ччвур: «Аллагьдин Гаф» вуйи+. 14Лизи гьяйвнариинди, назук ирин лизи ва марцци палат алди, Дугъахъди аьршариан кьушум хъайи. 15Аллагьдин Гафнахъ хътругърудар пуч апӀуз Дугъан ушвниан учӀру ханжал удубчӀвурайи. Дугъу дурар рукьан чумакъикк ккаъди: Дугъу чяхир кчӀюбкьрушваъ Аллагьдин, вари хили Дибиснайирин, яман хъялнан чяхир кчӀюбкьюра+. 16Дугъан валжгъиин ва жвукьриин «паччгьарин Паччагь ва агъйирин Агъа» ччвур дибикӀнайи.

17Узуз, ригъдиин дийигъну, заварикк тӀирхурайи вари жакьвариз зурба дихниинди чӀигъ апӀурайи малайик гъяркъзуз:

«Эй, гьамина, Аллагьдихьна, хябяхъдин машгьур хураг ипӀуз уч йихьай! 18Паччгьарин, кьушмарин аьхюдарин, кьудратлударин, гьяйвнарин ва дурариин элеънайидарин, лукӀарин ва азадкрарин, цӀиб ва зурба вуйидарин жандкарин йикк ипӀидичва».

19Хъа узуз, лизи гьяйвниин Элеънайирихъдина Дугъан кьушмарихъди дявдиз удубчӀвнайи вягьши гьяйванат гъябкъзуз+. 20Вягьши гьяйванатна кучӀлин пайгъамбар гъидису. КучӀлин пайгъамбри вягьши гьяйванатдин гьюрматназ аьламатар улупуйи. Дугъу гьадму аьламатариинди вягьши гьяйванатдин лишан капӀнайидар ва дидин суратназ икрам апӀурайидар алдатмиш гъапӀнийи. Дурар кьюридра чӀивиди имиди убгурайи гугуртдин дагриъ ирчу+. 21Имбудар лизи гьяйвниин Алирин ушвниан удубчӀвурайи ханжлихьди гъийихнийи, ва вари жакьвар дурарин майтарин йиккарихьди ацӀнийи+.

20

Агъзур йис

20^1Хъа гьадмуган, кӀан ккадрушван ачар хьади ва хилиъ аьхю зунжур ади, завариан гъюрайи малайик гъяркъзуз+. 2Дугъу аждагьа, дегь заманайин битӀ, яни иблис вая Сатана, дибисну агъзур йисазди йибтӀну,+
3кӀан ккадрушвазди ипру ва, халкьар алдатмиш дарапӀбан бадали, агъзур йис гъябгъяйизкьан, хъябкьну, зиълан печать йивуру. Хъасин думу сацӀиб вахтназ деебтуб лазим вуйи+.

4Хъа узуз, суд апӀуз гьюкум тувнайидар деънайи тахтар ва, Исайикан шагьидвал дапӀну ва Аллагьдин Гафналантина ккахъну, кӀулар алдатӀу рюгьяр гъяркъзуз. Мурар вягьши гьяйванатдиз, я дидин суратназ икрам дарапӀдар ва унтӀʼин, ясана хилʼин дидин лишан капӀуз гъидритдар ву. Дурар чӀиви гъахьнийи, ва дурари Месигьдихъди агъзур йисан паччагьвал апӀиди+. 5Хъа имбу дийихнайидар, агъзур йис гъябгъяйиз, чӀиви хьидар. Му сабпи чӀиви хьувал ву. 6Хушбахтаврар ва гирамидар ву сабпидарди чӀиви гъашидар! Мурарин зиин кьюбпи аьжализ гьюкум адар. Дурарикан Аллагьдин ва Месигьдин гъуллугъчйир хьиди, ва дурари Гьадрарихъди агъзур йисан паччагьвал апӀиди+.

Иблисдиз жаза

7Агъзур йис гъубшиган, иблис дустагъдиан деебтиди, 8ва диди, дюнʼяйин юкьуб терефназ дубшну, яни Гогдинна Магогдин йишвариз дубшну, халкьар алдатмиш апӀури, дурар дявдиз уч апӀиди. Дурарин кьадар гьюлихъ гъумкьан ву+. 9Вари жил дибисну дуфну, дурари Аллагьдин гирами халкьар айишв ва Аллагьдин ккуни шагьур кьялаъ тӀапӀу. Хъа, завариан цӀа дубгъну, Иблисдин кьушум вари тӀанкь гъапӀу+. 10Дурар алдатмиш гъапӀу Иблис гугурт убгурайи цӀин дагризди – вягьши гьяйванатна кучӀлин пайгъамбар айи йишвазди – ипру. Дурарикан йишвди – йигъди, аьсрариан аьсрариз зивзивар кчӀюкьюри хьиди+.

Гъийихдарин суд

11Хъа узуз, зурба лизи тахт ва дидʼин Деънайир гъяркъзуз. Дугъан машнахьан вари жил ва зав гьергнийи, дурар дихъури имдайи! 12Узуз гъийихдар, машгьур ва цӀиб вуйидар тахтнан улихь дийигъну гъяркъзуз. Китабар арццу, хъасин сабсана китаб абццу. Му Уьмрин китаб вуйи. Хъасин гъийихдарин суд, китабариъ дибикӀнайиси, чпин ляхнариинди гъапӀу+. 13Гьюлери чпиъ айи дийихнайидар тувнийи, аьжали ва жегьеннемди чпиъ айи дийихнайидар тувнийи, ва гьарсар касдин, чав гъапӀу ляхнариз дилигну, суд гъапӀу+. 14Хъасин аьжална жегьеннем цӀин дагризди ирчнийи. Ари гьаму кьюбпи аьжал ву – цӀа алди, убгурайи дагар. 15Уьмрин китабдик дидикӀну адрудар цӀин дагризди гатӀахьнийи+.

21

ЦӀийи Ерусалим

21^1Хъа узуз цӀийи зав ва цӀийи жил гъябкъзуз. Гьаз гъапиш сифтейин заварна жилар гьаргандиз гъудургнийи ва гьюлер сарун имдайи+. 2Узуз Гирами Шагьур – цӀийи Ерусалим гъябкъзуз. Думу завариан Аллагьдихьан, жилириз ккилигурайи швушвси кабалгну, ис гъабхьнийи+. 3Узуз тахтналан кӀурайи аьхю дих гъеебхьзуз:

«Магьа Аллагь дуланмиш шлу йишв,

Думу адмийирихъди сатӀиди яшамиш хьиди!

Дурар Гьадгъан халкьди хьиди!

Ва Аллагь гьадрарихъди хьиди, ва гьадрариз Думу Аллагь хьиди.

4Дугъу дурарин уларилан гьарсаб нивгъ марцц апӀиди.

Аьжал сарун хьибдар,
сарун дердер, ишлар, иццрушнар хьидар,
гьаз гъапиш, муганайиздинуб вари гьаргандиз гъубшну»+.

5Тахтниин Деънайири гъапи:

«Лиг, Узу вари цӀийиб арайиз хураза!» Хъа гъапи:

«БикӀ, му гафар вари гьякь ва дугъри ву»+.

6Дугъу гъапизуз:

«Тамам гъабхьну! Узу – Альфа ва Омега, Эвел ва Аьхир вуза. Гъах духьнайириз уьмрин булагъдиккан Узу чӀанади шид убхъуз гъитдиза+. 7Гъалиб гъахьириз Узхьан гьаму вари ирсди рубкьиди. Гьацириз Узу Аллагь хьидиза, хъа думу Узуз бай хьиди+. 8Хъа гучӀбяхярин, масу туврударин, намуссузарин, йивну йихрударин, кьяппйирин, фалчйирин, идолариз икрам апӀрударин ва вари кучӀляхярин йишв цӀииндина гугутдиинди убгурайи дагар ву. Му кьюбпи аьжал ву»+.

9Хъасин ккудукӀру ургуб бедбахтвалар айи захар хьайи ургур малайикарикан сар малайик гъюру ва узухъди улхуру:

«Лиг, узу увуз швушв улупидизавуз – Ччилан шив!»+

10Хъа дугъу узу, Гирами Рюгьну ацӀнайир, зурба ягъли дагъдиина гъурху ва узуз завариан Аллагьдихьан ис шулайи Гирами Шагьур – Ерусалим улупу+. 11Думу Аллагьдин адну нурлу дапӀнайи. Шагьрин крабчӀурайивал багьа гъванаринсиб, яшмайихъна гъубшубсиб, хрусталси марцциб вуйи. 12Дидлан, йицӀикьюр урар алди, зурба ягъли бару илтӀибкӀнайи. Хъа урнарихъ – йицӀикьюр малайик. Урнариин ччвурар дидикӀнайи – му ччвурар Израилин баярин йицӀикьюб тухмин ччвурар вуйи. 13Шубуд урнар ригъ гьудубчӀвру терефнахъинди лигурайи, шубуд – кафарийихъинди, шубуд – кьиблайихъинди, шубуд – ригъ алабхъру терефнахъинди. 14Шагьрин цал йицӀикьюб шибритӀиин дивнайи. Дурариин Ччилан йицӀикьюр марцци вакиларин ччвурар алийи+.

15Узухъди гафар апӀурайи малайикдихь, шагьур, дидин урнар ва цалар ерцуз гъизилин маргъ хьайи+. 16Шагьур юкьуб мурччвнануб вуйи, дидин ягълишинна яркьушин саб вуйи. Малайикди маргълихьди шагьур гъеебцу ва ярхишин кьюд агъзур километртӀан зиина удубчӀву, хъа дидин яркьушинна ягълишин, дидин ярхивалин кьадар айидар вуйи. 17Дугъу цал гъеебцу, дидин ягъливал, малайикди ктухубси, инсанарин гьисабариинди, йирхьцӀур метр удубчӀвнийи. 18Цал яшма кӀуру багьа гъвандикан дапӀнайи, хъа шагьур – чаантина рябкъру шюшесиб марцци гъизиликан. 19Шагьрин шибритӀар гьамцдар гьар жюре багьа гъванарихьди дабалгнайи: сабпи багьа гъван – яшма, кьюбпиб – сапфир, шубубпиб – халцедон, юкьубпиб – изумруд, 20хьубпиб – сардоникс, йирхьубпиб – сердолик, ургубпиб – хризолит, миржибпиб – берилл, урчӀвубпиб – топаз, йицӀубпиб – хризопраз, йицӀисабпиб – бирюза, йицӀикьюбпиб – аметист. 21ЙицӀикьюд урнар – йицӀикьюб жемчугдикан, гьарсар урнар сабди вуйи жемчугдикан дапӀнайи. Шагьрин кӀулин кюче чаантина рябкъру шюшеси марцци гъизиликан вуйи.

22Узуз шагьриъ Аллагьдин Хал гъябкъюндарзуз, гьаз гъапиш Учв, Агъа Аллагь, вари хилиъ Дибиснайир ва Ччил – гьадрар Чпи Хал вуйи. 23Шагьур аку апӀуз я ригъдин, я вазлин акв лазим дайи, гьаз гъапиш шагьур Аллагьдин аднахьди аку дубхьнайи, ва Ччил – дидиз акв Туврур вуйи+. 24Халкьар Дугъан аквнаъди гъягъиди ва дюнʼяйин паччгьари душваз чпин заанвал хибди. 25Дидин урнар вари йигъан арццну хьиди, хъяркьну хьидар – душваъ йишв мучӀу шлуб дар. 26Душваз халкьарин заанвал ва гьюрмат хибди. 27ФукӀара чиркинуб душвазди убчӀвидар, душвазди алчагъвал ва кучӀал апӀрур учӀвидар. Душваъ анжагъ Ччилахь хьайи Уьмрин китабдиъ дидикӀнайидартӀан учӀвидар.

22

Уьмрин нир

22^1Хъасин малайикди узуз хрусталси нур туврайи уьмрин штун нир улупзуз. Думу нир Аллагьдинна Ччилан тахтнаккан ккудубчӀвурайи 2ва кӀулин кючейиансина гъябгъюрайи. Нирин кьюбиб гъирагъарихъди уьмрин гьар хъайи. Дидигъ йисан йицӀикьюб ражари йимишар гъиршру, гьар вазли мейва хуру, дидин кӀажар халкьар сагъ апӀуз вуйидар ву+. 3Мушваъ агь-суза кайибра гьич фукӀара хьибдар. Гьаму Шагьриъ хьибди Аллагьдинна Ччилан тахт, ва Дугъан гъуллугъчйир Гьадгъан гъуллугънаъ хьиди. 4Дурариз Аллагьдин маш рябкъиди, ва Дугъан ччвур дурарин машниин хьибди+. 5Душваъ сарун мучӀу шлуб дар, дурариз сарун акв тувру алатдин акв, я ригъдин акв лазим хьибдар, гьаз гъапиш дурариз акв Агъа Аллагьди апӀиди. Дурари паччагьвал аьсрариан аьсрариз апӀиди+.

6Малайикди гъапизуз:

«Му гафар дугъридар ва гьякьлудар ву. Чан Рюгь пайгъамбрариз тувру Агъа Аллагьди Чан гъуллугънаъ айидариз багарихьди хьуз ккайиб улупуз Чан малайик гьаъну»+.

Гъюрур – Иса

7«Магьа, Узу багарихьди гъидиза!

Хушбахтавар ву гьаму китабдин пайгьамбарвалин гафар тамам апӀрур!»+

8Узуз, Югьандиз, гьаму вари гъябкъюнзуз ва гъеебхьунзуз. Узуз гъеебхьиган ва гъябкъиган, узуз гьаму вари улупу малайикдин ликариккна, дугъаз икрам апӀуз кӀури, ис алахъза+. 9Хъа малайикди гъапизуз:

«Лиг, мици мапӀан! Узура гьаму увуси, яв гъардшарси, пайгъамбрарси ва гьаму китабдин гафар тамам апӀрударси, лукӀ вуза. Аллагьдин улихь икрам апӀин!»

10Хъа дугъу гъапизуз: «Гьаму китабдин пайгъамбарвалин гафар мииликан! Гьаз гъапиш вахт сарун хъудубкьна+. 11Гъит, ахмакь адми чан ахмакьʼвалар апӀури гъузри, гъит, алчагъри чан алчагъвалар апӀри, гъит, ужури ужувлар апӀри, ва гирами вуйир гирамиди гъузри»+.

12«Магьа, Узу багарихьди гъидиза! Ва гьардиз, чав гъапӀу ляхнариз дилигну, тувру Йиз кьимат Узухьди хьазухь+. 13Узу вуза Альфа ва Омега, Сарпир ва КкудубкӀрур, Эвел ва Аьхир»+.

14Хушбахтаврар ву чпин палтар урччурайидар! Дурариз уьмрин гьарихьна ихтияр а, дурарихьан Шагьриъ урнарианмина учӀвуз шулу+. 15Амма хуйир, фалчйир, кьяппйир, йивну йихрудар, идолариз икрам апӀрудар, кучӀал ккунидар ва думу арайиз хрудар вари Шагьрин чӀатинди гъузди+.

16«Узу, Исайи, учвуз гьаму шагьидвал тувну, жямяаьтарин улихь ктибтуз Йиз малайик гьаунза. Узу вуза Давудрин Ччив ва Кюл. Узу вуза гвачӀиндин аку Хяд»+.

17Рюгьнура ва швушвура кӀура: гъач!

Хъпехъурайирира, гъит, йипри: гъач!

Дахаргнайирра, гъит, гъюри!

Шлиз ккундуш, гъит, уьмрин шид чӀанади гъадабгъри!+

18Гьаму китабдин пайгъамбарвалин гафар ерхьурайидариз узу улихьмиди кӀураза: эгер шли гьаму гафариин фукӀа-мукӀа иливиш, дугъʼин Аллагьдира гьаму китабдиъ ктитурайи бедбахтвалар иливиди;+
19хъа эгер шли гьаму пайгъамбарвалин китабдикан фукӀа-мукӀа ктабгъиш, гьаму китабдиъ ктитурайи уьмрин гьаркан ва Гирами Шагьрикан Аллагьди дугъан пай ктабгъиди.

20Шли гьамдикан шагьидвал апӀураш, Дугъу кӀура:

«Ав, Узу багарихьди гъидиза!»

Ав гьаци ибшри, гъач, Агъа Иса!+

21Агъа Исайин ужʼвал варидариз ибшри!

* 2:6 Саб кучӀлин терефкрар.

* 2:17 Лизи хюсиб Аллагьди туврайи хураг.

* 5:14 Дугъриданна гьаци ву!

+ 1:1 Ачмиш 22:6
+ 1:2 Югь. 19:35
+ 1:3 Ачмиш 22:7, Ачмиш 22:10

+ 1:4 Ачмиш 3:1, Ачмиш 4:5, Ачмиш 5:6, Югь. 3:11, Тимофейиз-1 6:13, Ляхнар 26:23, Коринф-1 15:20, Колосс 1:18, Петрин-1 1:18-19

+ 1:6 Петрин-1 2:9, Ачмиш 5:10, Ачмиш 20:6, Петрин-1 4:11, Ягьудайин 1:24-25, Ачмиш 5:13

+ 1:7 Даниял 7:13,
+ 1:9 Марк 10:39
+ 1:10 Ачмиш 4:2
+ 1:13 Даниял 7:13, Даниял 10:5-6, Ачмиш 15:6
+ 1:14 Даниял 7:9, Ачмиш 2:18, Ачмиш 19:12
+ 1:15 Даниял 10:6,

+ 1:16 Жугьдариз 4:12, Ачмиш 19:15, Даниял 8:17, Даниял 10:9, Матт. 17:2

+ 1:17 Матт. 28:4, Ачмиш 2:8, Ачмиш 22:13

+ 1:18 Рим 6:9, Рим 14:9, Ачмиш 9:1, Ачмиш 20:1

+ 2:1 Ачмиш 1:13, Ачмиш 1:16

+ 2:2 Коринф-2 11:13, Югьандин-1 4:1

+ 2:7 Матт. 11:15, Марк 4:9, Лк. 8:8, Ачмиш 3:6, Ачмиш 3:13, Ачмиш 3:22, Ачмиш 13:9, Ачмиш 3:5, Ачмиш 21:7, Лк. 23:43, Коринф-2 12:4, Эвел 2:9, Эвел 3:22, Ачмиш 22:2

+ 2:8 Ачмиш 1:17-18
+ 2:9 Якьубдин 2:5, Коринф-2 8:9, Ачмиш 3:9
+ 2:10 Ачмиш 12:11, Якьубдин 1:12, Ачмиш 3:11
+ 2:11 Ачмиш 2:7, Ачмиш 20:6, Ачмиш 21:8
+ 2:12 Ачмиш 1:16

+ 2:14 Петрин-2 2:15, Ляхнар 15:29, Коринф-1 8:10, Коринф-1 10:19

+ 2:15 Ачмиш 2:6

+ 2:16 Фессалоник-2 2:8

+ 2:17 Ачмиш 2:7, Югь. 6:48-50, Ачмиш 3:12, Ачмиш 19:12

+ 2:18 Ачмиш 1:14-15

+ 2:20 3 Пачч. 16:31, 3 Пачч. 21:25, Ачмиш 2:14

+ 2:21 Петрин-2 3:9, Петрин-2 3:15
+ 2:23 1 Пачч. 16:7, Матт. 16:27
+ 2:25 Ачмиш 3:11
+ 2:26 Ачмиш 12:5, Ачмиш 19:15, Ачмиш 22:16
+ 2:29 Ачмиш 2:7

+ 3:1 Ачмиш 1:4-5, Ачмиш 1:16, Рим 1:15, Эфес 2:1, Эфес 2:5, Колосс 2:13, Тимофейиз-1 5:6

+ 3:3 Матт. 24:43-44, Петрин-2 3:10, Фессалоник-1 5:2, Ачмиш 16:15

+ 3:4 Ягьудайин 1:23, Ачмиш 6:11, Ачмиш 7:9, Матт. 10:11, Матт. 22:8, Ляхнар 13:46

+ 3:5 Ачмиш 2:7, Ачмиш 21:7, Лк. 10:19, Матт. 10:32

+ 3:6 Ачмиш 2:7
+ 3:9 Ачмиш 2:9
+ 3:10 Петрин-2 2:9, Коринф-1 10:13

+ 3:11 Ачмиш 22:7, Ачмиш 22:12, Ачмиш 22:20, Ачмиш 2:25

+ 3:12 Ачмиш 2:7, 3 Пачч. 7:21, Ачмиш 2:17

+ 3:13 Ачмиш 2:7

+ 3:14 Насигьятар 8:22, Колосс 1:15, Колосс 1:18, Коринф-1 14:16, Коринф-2 1:20

+ 3:17 Коринф-1 4:8, Югь. 9:39-41
+ 3:18 Ачмиш 16:15
+ 3:19 Насигьятар 3:12, Жугьдариз 12:5-6
+ 3:20 Лк. 12:36, Югь. 14:23

+ 3:21 Югь. 16:33, Марк 16:19, Матт. 19:28, Лк. 22:30

+ 3:22 Ачмиш 2:7
+ 4:1 Ачмиш 1:10
+ 4:2 Ачмиш 1:10, 3 Пачч. 22:19, Даниял 7:9
+ 4:4 Ачмиш 3:4

+ 4:5 Ачмиш 8:5, Ачмиш 11:19, Ачмиш 16:18, Ачмиш 1:4-5,

+ 4:6 Ачмиш 15:2,
+ 4:11 Ачмиш 5:12,
+ 5:1 Даниял 12:4, Ачмиш 10:4, Ачмиш 22:10
+ 5:5 Ачмиш 22:16, Эвел 49:9

+ 5:6 Югь. 1:29, Югь. 1:36, Петрин-1 1:19, Ляхнар 8:32-33, Ачмиш 1:4-5

+ 5:8 Ачмиш 8:3-4

+ 5:9 Ачмиш 14:3, Ачмиш 7:9, Ачмиш 11:9, Ачмиш 14:6, Ачмиш 14:3-4

+ 5:10 Петрин-1 2:9, Ачмиш 1:6
+ 5:11 Даниял 7:10, Лк. 2:13
+ 5:12 Ачмиш 4:11

+ 5:13 Петрин-1 4:11, Ягьудайин 1:24-25, Ачмиш 1:6, Ачмиш 7:12

+ 5:14 Ачмиш 4:10

+ 6:1 Ачмиш 5:1, Ачмиш 4:7, Ачмиш 14:2, Ачмиш 19:6

+ 6:4 Марк 13:8
+ 6:6 Ачмиш 7:3
+ 6:9 Ачмиш 20:4

+ 6:10 Лк. 18:7, Фессалоник-2 1:6, Ачмиш 19:2

+ 6:11 Ачмиш 3:4
+ 6:12 Марк 13:8, Ачмиш 11:13,
+ 6:14 Ачмиш 16:20
+ 6:16 Лк. 23:30
+ 7:1 Даниял 7:2
+ 7:3 Ачмиш 14:1, Ачмиш 22:4
+ 7:9 Ачмиш 3:4
+ 7:10 Ачмиш 12:10, Ачмиш 19:1
+ 7:11 Ачмиш 4:6
+ 7:12 Ачмиш 5:13-14

+ 7:14 Матт. 24:21, Жугьдариз 9:14, Ачмиш 19:8, Ачмиш 22:14

+ 7:17 2 Пачч. 5:2, Югь. 10:11, Ачмиш 21:4
+ 8:1 Ачмиш 5:1
+ 8:2 Матт. 18:10-11
+ 8:3 Ачмиш 5:8
+ 8:4 Ляхнар 10:4
+ 8:5 Ачмиш 4:5
+ 8:8 Ачмиш 11:6
+ 8:10 Ачмиш 9:1

+ 9:1 Лк. 10:18, Ачмиш 8:10, Ачмиш 12:8-9, Ачмиш 1:18

+ 9:4 Ачмиш 7:2-4
+ 9:7 Даниял 7:8
+ 9:12 Ачмиш 11:14
+ 9:14 Ачмиш 16:12
+ 9:20 Коринф-1 10:20, Даниял 5:23
+ 9:21 Ачмиш 21:8, Ачмиш 22:15
+ 10:1 Ачмиш 4:3, Ачмиш 1:15-16

+ 10:4 Даниял 8:26, Даниял 12:4, Ачмиш 5:1, Ачмиш 22:10

+ 10:7 Ачмиш 11:15
+ 11:1 Ачмиш 21:15
+ 11:2 Лк. 21:24, Ачмиш 12:6, Ачмиш 13:5
+ 11:5 4 Пачч. 1:10,
+ 11:6 3 Пачч. 17:1, Ачмиш 8:8
+ 11:7 Ачмиш 9:1, Даниял 7:21, Даниял 8:24
+ 11:11 Эвел 2:7,
+ 11:12 Ачмиш 4:1, Фессалоник-1 4:17
+ 11:13 Ачмиш 6:12
+ 11:14 Ачмиш 8:13, Ачмиш 9:12

+ 11:15 Матт. 24:31, Ачмиш 10:7, Даниял 7:14, Даниял 7:27, Лк. 1:33, Коринф-1 15:24

+ 11:16 Ачмиш 4:4
+ 11:17 Ачмиш 1:4, Ачмиш 16:5
+ 11:18 Ачмиш 20:12
+ 11:19 Ачмиш 15:5, Ачмиш 16:21
+ 12:1 Эвел 37:9

+ 12:3 Даниял 7:7, Ачмиш 12:18-Ачмиш 13:1, Ачмиш 17:3, Ачмиш 17:12

+ 12:4 Даниял 8:10
+ 12:5 Ачмиш 2:27, Ачмиш 19:15
+ 12:6 Ачмиш 11:3, Ачмиш 13:5

+ 12:7 Даниял 10:13, Даниял 12:1, Ягьудайин 1:9

+ 12:9 Эвел 3:1, Ачмиш 20:2, Лк. 10:18, Югь. 12:31

+ 12:11 Ачмиш 15:2, Лк. 14:26, Югь. 12:25, Ачмиш 2:10

+ 12:14 Даниял 7:25, Ачмиш 13:5
+ 12:17 Эвел 3:15
+ 13:1 Даниял 7:3, Ачмиш 12:3
+ 13:2 Даниял 7:4-6, Лк. 4:6

+ 13:5 Даниял 7:8, Даниял 11:36, Даниял 7:25, Ачмиш 11:2, Ачмиш 12:6

+ 13:7 Даниял 7:21, Даниял 8:24, Ачмиш 11:7, Ачмиш 12:17

+ 13:8 Ачмиш 3:5
+ 13:9 Ачмиш 2:7
+ 13:10 Ачмиш 14:12

+ 13:13 Марк 13:22, Ачмиш 16:13, Ачмиш 19:20, 4 Пачч. 1:10, Лк. 9:54

+ 13:14 Матт. 24:24, Марк 13:22, Фессалоник-2 2:9

+ 13:15 Даниял 3:6

+ 14:1 Жугьдариз 12:22, Ачмиш 3:12, Ачмиш 7:3-4

+ 14:2 Ачмиш 1:15, Ачмиш 6:1

+ 14:3 Ачмиш 5:9

+ 14:4 Коринф-2 11:2, Якьубдин 1:18, Фессалоник-2 2:13

+ 14:8 Ачмиш 18:2
+ 14:9 Ачмиш 13:15
+ 14:10 Ачмиш 14:10, Ачмиш 20:10
+ 14:12 Ачмиш 13:10
+ 14:13 Ачмиш 20:6

+ 14:14 Даниял 7:13, Даниял 10:5-6, Ачмиш 1:13

+ 14:15 Марк 4:29
+ 14:19 Ачмиш 19:15
+ 15:1 Ачмиш 16:1, Ачмиш 17:1, Ачмиш 21:9
+ 15:2 Ачмиш 4:6, Ачмиш 12:11, Ачмиш 13:17
+ 15:5 Ачмиш 11:19
+ 15:6 Ачмиш 1:13
+ 15:7 Ачмиш 4:6
+ 15:8 3 Пачч. 8:10-11,
+ 16:1 Ачмиш 15:1,
+ 16:2 Ачмиш 13:16,
+ 16:3 Ачмиш 8:8-9
+ 16:5 Ачмиш 1:4, Ачмиш 11:17,
+ 16:6 Матт. 23:35, Ачмиш 18:24,
+ 16:7 Ачмиш 6:9
+ 16:9 Даниял 5:23, Ляхнар 12:23
+ 16:10 Ачмиш 13:2,
+ 16:12 Ачмиш 9:14,
+ 16:13 Ачмиш 12:3, Ачмиш 13:11
+ 16:14 Марк 13:22, Ачмиш 13:13

+ 16:15 Матт. 24:43-44, Петрин-2 3:10, Фессалоник-1 5:2, Ачмиш 3:3, Ачмиш 3:18

+ 16:18 Даниял 12:1, Марк 13:19
+ 16:19 Ачмиш 14:10
+ 16:20 Ачмиш 6:14
+ 16:21 Ачмиш 11:19
+ 17:1 Ачмиш 15:1, Ачмиш 21:9,
+ 17:2 Ачмиш 14:8
+ 17:3 Ачмиш 12:3
+ 17:6 Ачмиш 16:6
+ 17:8 Ачмиш 9:1, Ачмиш 11:7
+ 17:12 Даниял 7:7, Даниял 7:24, Ачмиш 12:3

+ 17:14 Тимофейиз-1 6:15, Ачмиш 19:16, Даниял 2:37

+ 17:16 Ачмиш 18:8
+ 18:2 Ачмиш 14:8,
+ 18:3 Ачмиш 17:2,
+ 18:5 Юнус 1:2
+ 18:8 Ачмиш 17:16
+ 18:24 Матт. 23:35, Ачмиш 16:6, Ачмиш 17:6
+ 19:1 Ачмиш 7:10
+ 19:2 4 Пачч. 9:7, Ачмиш 6:10
+ 19:3 Ачмиш 14:11, Ачмиш 18:9
+ 19:4 Ачмиш 4:4
+ 19:6 Ачмиш 1:15, Ачмиш 6:1,
+ 19:7 Матт. 22:2, Матт. 25:10, Ачмиш 21:2
+ 19:8 Ачмиш 7:14
+ 19:10 Ляхнар 10:25-26, Ачмиш 22:8-9
+ 19:12 Ачмиш 1:14, Ачмиш 2:17
+ 19:13 Югь. 1:1

+ 19:15 Ачмиш 1:16, Ачмиш 2:27, Ачмиш 12:5, Ачмиш 14:19-20

+ 19:19 Ачмиш 16:16

+ 19:20 Ачмиш 13:11-15, Ачмиш 16:13, Даниял 7:11-12

+ 19:21 Ачмиш 1:16
+ 20:1 Ачмиш 9:1
+ 20:2 Эвел 3:1, Ачмиш 12:9
+ 20:3 Даниял 6:17

+ 20:4 Даниял 7:9, Матт. 19:28, Ачмиш 6:9, Ачмиш 13:12-16, Даниял 7:18

+ 20:6 Ачмиш 2:11, Ачмиш 14:13, Ачмиш 21:8, Ачмиш 1:6

+ 20:8 Ачмиш 16:14
+ 20:9 4 Пачч. 1:10, Ачмиш 11:5
+ 20:10 Ачмиш 19:20

+ 20:12 Даниял 7:10, Даниял 12:1, Матт. 16:27

+ 20:13 Ляхнар 24:15
+ 20:15 Матт. 13:42, Матт. 13:50
+ 21:1 Петрин-2 3:13, Ачмиш 20:11

+ 21:2 Галат 4:26, Жугьдариз 12:22, Ачмиш 19:7

+ 21:4 Ачмиш 7:17,

+ 21:5 Коринф-2 5:17

+ 21:6 Ачмиш 1:6, Ачмиш 22:13, Югь. 4:10, Югь. 7:37

+ 21:7 Ачмиш 2:7, Ачмиш 3:5, Матт. 25:34, 2 Пачч. 7:14, Коринф-2 6:18

+ 21:8 Коринф-1 6:9-10, Галат 5:19-21, Ачмиш 22:15, Ачмиш 2:11, Ачмиш 20:6

+ 21:9 Ачмиш 15:1, Ачмиш 17:1
+ 21:10 Ачмиш 17:3
+ 21:14 Эфес 2:20
+ 21:15 Ачмиш 11:1
+ 21:23 Ачмиш 22:5
+ 22:2 Эвел 2:9, Эвел 3:22, Ачмиш 2:7

+ 22:4 Матт. 5:8, Югьандин-1 3:2, Жугьдариз 12:14, Ачмиш 7:3-4

+ 22:5 Ачмиш 21:23
+ 22:6 Ачмиш 1:1
+ 22:7 Ачмиш 3:11, Ачмиш 1:3
+ 22:8 Ачмиш 19:10
+ 22:10 Даниял 12:4, Ачмиш 10:4, Ачмиш 1:3
+ 22:11 Даниял 12:10, Тимофейиз-2 3:13
+ 22:12 Матт. 16:27
+ 22:13 Ачмиш 1:8, Ачмиш 21:6
+ 22:14 Ачмиш 7:14

+ 22:15 Насигьятар 12:22, Коринф-1 6:9-10, Галат 5:19-21, Ачмиш 21:8

+ 22:16 Ачмиш 5:5, Ачмиш 2:26

+ 22:17 Ачмиш 21:2, Ачмиш 21:9, Югь. 7:37, Ачмиш 21:6

+ 22:18 Насигьятар 30:6

+ 22:20 Коринф-1 16:22

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=TBN

Читин гафар

Читин гафар

1. А

2. В

3. Г

4. Д

5. З

6. И

7. К

8. Л

9. М

10. Н

11. П

12. С

13. У

14. Ф

15. Х

16. Ш

Аллагьдин Агълиж – Иса Месигьдин ччвурарикан саб, фицики гьарсар касдин гунгьарихъанди Думу, агълижси, хачриин гъурбан гъахьну.

Аллагьдин Паччагьлугъ – Аллагьдин гьюкмин девир. Аллагьдин Паччагьлугъдиъ учӀвуб – Аллагь чпин паччагь вуди хьуб. Жараси – женнет.

Аллагьдин хал – Ерусалимдиъ ади гъабхьи Гирами дарамат. Анжагъ гьадушваътӀан жугьдари Аллагьдиз гъурбнар хури гъахьундар ва гьацира машкврариз гьадушвазтӀан уч шули гъахьундар. Сифте думу Дарамат ихь девир гъяйиз 10-пи аьсриъ Сулейман паччагьдин девриъ дивну. Хъасин, ихь девир гъяйиз 5-пи аьсриъ, жугьдар Вавилондиан йисирвалиан гъафиган, дарабгънайиб тазатӀан дивнийи. Ихь деврин 1-пи аьсриъ Гьирод паччагьди Дарамат жараси тикмиш гъапӀнийи. Исайи улихь ккимиди дупнайиси, ихь деврин 70-пи йисан му дарамат Римдин кьушмари ккидипнийи ва дидхъанмина таза алапӀундайи.

Аллагьсузар (Аллагь аьгъдрудар) – Иса жилиина гъяйиз, Аллагь садар жугьдаризтӀан аьгъяди гъахьундар, гьаз гъапиш Аллагьди Учв дурариз Къанундилантина аьгъю гъапӀну, имбуну халкьариз аьгъяди гъахьундар, я Аллагь аьгъяди ккунди гъахьундар, аьгъяди ккунидар жугьуд халкьдик ктикьури гъахьну.

Аьлимар – лигай: къанунчйириз.

Аьхюну малла – жугьдарин диндин кӀулин гъуллугъчи. Кюгьне Йикьрарин вахтари дурари халкьди гъапӀу гъурбнар кьабул апӀуйи ва Аллагьдиз ургуйи.

Вакилар – Аллагьди кадагънайи ва гьаънайи адмийир. Исайи гьамци, Чав ктагъу ва Чахъди лицури гъахьи 12 ученикдиз кӀуйи. Дурари инсанарихьна Ужувлан хабар рубкьну ккундийи.

Гирами китабар – Гирами Рюгьниинди дидикӀнайи вари китабар: Мусайин хьуб китаб, Пайгъамбрарин китаб, Мяълийирин китаб ва ЦӀийи Йикьрарин китаб.

Гирами чадур, Шагьидвалин чадур – Аллагьдиз хал дивайиз Дугъаз икрам апӀрушв ва гъурбнар хрушв. Думу, Аллагьди гъапибси, дапӀнайиб вуйи. Му мици Кюгьне Йикьрарин вахтари гъабшиб вуйи.

Гунгьар гардандиъ дисуб – Аллагьдин улихь жвуван гунгьарин гъавриъ ахъуб ва цӀийи, гунгьар ктру уьмур ккебгъуб.

Гъурбан апӀрушв – жилихьан ягъалди, гъвандикан, батӀрикан ясана рукькан дапӀнайишв. Гъурбан гъапӀуб гьадушвʼин дипуйи ва Аллагьдиз убгуйи. Иса жилиина дуфнайи вахтна, гъурбан апӀрушв Аллагьдин хулаъ айи. Душвʼин гъурбан гъапӀуб убгуз Аллагьдин гъуллугъчйиризтӀан (маллйир) ихтияр ади гъабхьундар.

Давудрин Насил – Месигьдиз гьаци кӀуйи. Думу Давуд паччагьдин насларикан духьну ккундийи.

Динар (динарий) – улихь вахтари сад йигъандин зегьметнахъ тувру кьимат.

Заан диванхана (синедрион) – жугьдарин диван апӀру гьюкум айи заан мажлис. Думу 70 касдикан ибарат вуйи. Иса жилиин ва жугьдар Рим вилаятдин гьюкмикк ккайи вахтна, заан диванханайин кӀулин къарар, анжагъ жугьдарин жилариин али Рим гьюкмин ихтияр гъабхьиган, кьувватнаъ убчӀвуйи.

Зилотар – жугьдарин диндин саб десте. Дурариз жара миллетарихьан жугьдарин дин марцциди уьбхюз ва Римдин гьюкмиккан Израиль дявдиинди азад апӀуз ккундийи.

Инсаниятдин Бай – Кюгьне йикьрарин китабариъ Месигьдиз гьаци кӀуйи. Исайи, Чаз гьамци кӀури, Учв Месигь вуйиб улупнийи. Сакьюдар Гирами китабариъра Месигьдиз гьаци кӀура.

Къанун – Муса пайгъамбриз Аллагьди туву табшуругъар айи Гирами китабарин кюгьне саб пай. Дидиз Таврат, Тора вая Мусайин хьуб китаб кӀури шулу.

Къанун тамам апӀуб – вари жугьдарин буржи. Думу Къанундиъ, адми фици яшамиш духьну ккундуш, уьмриъ фу гъадагъа вуш, жара гьюкуматдиндарихъди фици духьну ккундуш, мидланна гъайри, гизаф кьадар аьдатарикан, хурагарикан ва жара гизафубдикан дибикӀна.

Къанунчйир – инсанариз Къанундин къайдйир улупру гъуллугъчйир. Жугьдарин дурариз аьхю гьюрмат айи.

Лавшарин машквар – Пасха машкврихъан дишла ургуд йигъан тебрик апӀру машквар. Думу вахтна анжагъ дун ктру уьлтӀан (лавшартӀан) дитӀну ккундайи.

Левитар – дурар Аллагьдин гъулугъчйир (маллйир) даршра, дурари, Аллагьдин хулаъ мукьмар йивури, Аллагьдин ад за апӀури, гъурбан апӀурайи гьяйванатар ургуз ва жара ляхнариз кюмекчйир гъахьну. Мидланра гъайри, дурари Къанундин дарсар туври гъахьну ва халкьдин арайиъ дурар мялимарси вуйи. Мици Левийин тухмиан вуйи адмийиризтӀан апӀуз ихтияр ади гъабхьундар.

Маллйир – Ерусалимдиъ айи Аллагьдин хулан гъуллугъчйир. Дурарин вазифа, Къанундиъ улупнайиганси, гъурбнар хуб, ургуб вуйи.

Манна – Мусайин хиликкди гъумран чюллериъ Израиль халкь уьгънайи вахтари Аллагьди дурариз завʼан гьапӀри гъабхьи хураг.

Месигь – Гирами китабариъ улупнайиси, инсанар уьрхбан бадали Аллагьдихьан Дуфнайир.

Мист – Гирами китабар урхбан ва гьацира ккарагбан бадали жугьдар уч шлу хал. Жугьдарин мистаъ гьар султ йигъан уч шуйи. Мистариъ Кюгьне йикьрар урхуз ва дурарин мяна ктибтуз гьар жугьуддиз ихтияр ади гъабхьну. Жугьдар яшамиш шлу гьар шагьриъ, гъулаъ мистар ади гъахьну. Аьдат вуйиси, дурарин яшайиш гьаддилан илтӀибкӀнайи, ва мистан аьхюрра варитӀан гьюрматлу кас шули гъахьну.

Мяълийирин китаб – Гирами китабарикан саб. Дидиз 150 мяъли дахил шула. Дурари Аллагьдин аднакан, аьжаликкан адмийир уьрхюзди Аллагьдиз баркаллагьнакан, Аллагьдин зурбаваликан, Аллагьдиз ккарагбакан кӀура.

Налукар уч апӀрур – Къанун дюрюбхди, Римдин хазнайиз пул уч апӀру жугьдар. Дурар тмуну жугьдариз лап даккни инсанар вуйи.

Пайгъамбрар – Аллагьдин гафар деерхьну, дурар адмийириз ктитрудар. Пайгъамбрар Иса гъяйиз ади гъахьну. Аллагьдин пайгъамбар жугьуд адмийикантӀан шлуб дар, гьаз гъапиш Аллагьди гьадму Чан халкьдигъянтӀан пайгъамбрар гъядягъюри гъахьундар, фицики дурари Аллагьдин Къанун хъапӀуз улупури гъахьну. Пайгъамбрарин китабар Кюгьне йикьрарин пайназ дахил шула.

Пасха – Египетдин лукӀʼваликкан ата-бабйир азад хьувал кӀваина хру жугьдарин кӀулин машквар. Пасхайин машквар гьар хьадукра апрелиъ Ерусалимдиъ къайд апӀуйи. Пасхайин хурагназ, аьдат вуйиси, агълиж дубккну ккундийи.

Саддукйир – жугьдарин диндин саб десте. Дурари КъанундизтӀан гъуллугъ апӀури гъахьундар. Гьаддиз лигну, дурар гъачӀидар чӀиви хьувалихъ хъугъри гъахьундар, фицики, чпи фикир апӀурайиси, Къанундиъ дидкан дибикӀну адруган.

Султ йигъ – гирами ва гьяфтайин аьхиримжи йигъ. Му йигъ марцци йигъ вуди гьисаб апӀурайи. Къанундиз лигну, султ йигъан лихуз гъадагъа апӀурайи. Жугьдарин ригъ алабхъбан кьяляхъ закурин йигъ ккебгъуйи. Гьаддиз, жвуми йигъан ригъ алабхъбалан кьяляхъ тап султ йигъан ригъ алабхъайизкьан лихуз ихтияр ади гъабхьундар, думу йигъ Аллагьдиз бахш дапӀну ккундийи.

Ужувлан хабар – Аллагьди тувнайи Гаф. Гьадму Гаф уьмриз Аллагьди Иса Месигьдилантина арайиз гъабхну. Гьадгъулантина вари инсаниятдиз чпи уьрхюз рякъ ачмиш гъабхьну – магьа Аллагьдихьан дуфнайи Ужувлан хабар жилариин гьарсар касдиз.

Ученикар (Исайин) – Исайихъ хъугънайидар, Дугъан терефкрар, Дугъан гаф агъю апӀурайидар ва Дугъан рякъ дибиснайидар.

Фарисйир – жугьдарин диндин саб десте. Дурари Къанундиъ улупнайиб гьярф-гьярфнаъди тамам апӀуйи. Халкьдин арайиъ дурарин аьхю гьюрмат айи. Дурар, чпин аьгъювализ лигну, гизаф фурс кайидар вуйи.

Хач – иливбан ишараси чиб-чпик китӀнайи кьюб хамхар. Дурарикан сабунуб жилиъ убсуйи, хъа гьатмунуб дидик кабсуйи. Рим гьюкми тахсиркрар гьацдар хачарик карсуйи. Адмийирикан аьзабар кчӀюкьбан бадали, дурари дурар хачрак кьумар йивну карсуйи ва йикӀайизкьан гьаци кирхну гъитуйи.

Хъугърударин мажлис, ясана хъугърудар – му гаф кьюб мянайиинди ишлетмиш апӀури шулу: 1) Саб йишвахь уч шлу Иса Месигьдихъ хъугъру адмийир. 2) Вари дюнʼя вуйибси яшамиш шулайи Исайихъ хъугъру адмийир.

ХьуцӀурарин машквар (Бегьер ккадабцӀбан машквар) – бегьер ккадабцӀбалан кьяляхъ апӀру машквар. Жугьдари думу машквар, Азадвалин (Пасхайин) машкврихъан хьцӀурпи йигъан тебрик апӀури шулу.

Штуан апӀуб – гунгьар гардандиъ дисбан ва гунгьарихьан марцц хьпан лишан вуди, штукк ккеркну, таза беден хъибшу мисал вуди, ккудучӀвуб. Мици, Аллагьди дупну, Исайин терефкрари апӀури шулу, гьаз гъапиш Исайихъ хъугърур гъашигантӀан женнетагьли хьуз шлуб дар. Му аьдатну инсан Аллагьдиз бахш гъахьивал ва цӀийи уьмур ккебгъувал улупура.

Ччвурар (ЦӀийи Йикьрар)

Ччвурар (ЦӀийи Йикьрар)

1. Аюб

2. Вавилон

3. Гоморра

4. Гьарун

5. Гьирод

6. Давуд

7. Ибрагьим

8. Ильяс

9. Исакь

10. Мелхиседек

11. Муса

12. Нюгь

13. Сарай

14. Содом

15. Сулейман

16. Юнус

17. Якьуб

Ччвурар

Аюб – аьгь апӀуз даршлу аьзабар аьгь гъапӀу кас. Дугъкан, «Кюгьне Йикьрарин» «Аюб» китабдиъ дибикӀна.

Вавилон – Иса Месигь гъяйиз улихьна вахтари Вавилон вилаят жугьуд халкьдин лап яман душман вуди гъабхьну. ЦӀийи Йикьрарнаъ «Вавилон» кӀуру гаф саспи йишвариъ иблисдин вая шейтӀнин гьюкум вуди ишлетмиш апӀура.

Гоморра – ДубкӀнайи (Мертвое) гьюлин гъирагъдихъ хъади гъахьи хьуб шагьрикан кьюбдиз Гоморра ва Содом кӀуйи. Гьадму шагьрариъ яшамиш шули гъахьи адмийири апӀури гъахьи гунгьариз дилигну, Аллагьди завʼан мархьси цӀана гугут дубгъну, гьадму кьюбиб шагьрар гъургну.

Гьарун – Муса пайгъамбрин аьхюну гъардаш. Аллагьдин гъуллугънаъ хьуз ва Аллагьдиз Израиль халкьдихъанди гъурбнар хуз, анжагъ Гьарундиз ва дугъан насларизтӀан ихтияр ади гъабхьундар.

Гьирод – хъади-хъади гъахьи юкьур паччагьдиин алди гъабхьи ччвур. 1. Зурба Гьирод – вари Палестина уьлкейин паччагьвал апӀури гъахьи жугьдарин паччагь. Гьадгъу паччагьвал апӀурайиган, Иса Месигь бабкан гъахьну. 2. Гьирод Антипа – Галилей уьлкейин паччагь, Зурба Гьироддин бай. 3. Гьирод Агрипа – Зурба Гьироддин балин бай (хтул). Дугъу Палестинайин аьхювал апӀурайи вахтна, Исайихъ хъугърударихъ думу ижмиди хъергри гъахьну.

Давуд – Ягьудайин тухмиан гъахьи Израилин варитӀан машгьур паччагь. Пайгъамбрари, гьякьди дюнʼяйиин паччагьвал апӀру Месигь Давудрин насларикан хьиди, кӀури, улихьмиди кӀури гъахьну.

Ибрагьим – Аллагьди гьаму пайгъамбрихъди йикьрар гъийитӀнийи. Израиль халкь гьамгъулантина ккебгъра. Ибрагьим Аллагьдихъ хъпехърур, Аллагьдиин хъугъʼвал алир вуйи, ва Аллагьди думу дугъри кас вуди гьисаб гъапӀну.

Ильяс – Кюгьне йикьрарнан вахтари гирамидарикан сар ва адлу пайгъамбар. Думу чӀивидимиди аьршариз гъурхну. Израиль гьюкуматдин аьхюр вуйи Ахавдина дугъан хпири кучӀлин аллагьариз икрам апӀурайиган, Ильясди дурариз Аллагьдин гафар гъапнийи. Гьаму дюнʼяйиз гъюз Месигь гьязур гъапӀур Ильяс ву.

Исакь – Ибрагьимдинна Сарайин бай.

Мелхиседек – Салим кӀуру йишван паччагь, Аллагьдин гъуллугънаъ айир. Ибрагьим пайгъамбри дугъаз, дявдиъ гъалиб духьну гъюрури, чахь хьайибдикан йицӀубпи пай тувнийи. Гьаддин кьяляхъ, Ибрагьимдиз ужʼвал апӀин кӀури, Мелхиседек Аллагьдиз ккарагнийи.

Муса – пайгъамбар, жугьдарин варитӀан машгьур кас, дурарин аьхюр. Дугъу чан халкь, жугьдар, Египетдин йисирваликкан ккадаъну. Дугъу Аллагьди туву Къанун чан халкьдихьна гъурубкьну.

Нюгь – пайгъамбар. Аллагьди, гьадмугандин дюнʼя, илипну шид, ккидипайиз, Нюгьдиз гими апӀин гъапну. Гьадиъди думу ва дугъан хизан Аллагьдихъ хъугъувалилантина аьжалнаккан гъюрхну.

Сарай – Ибрагьим пайгъамбрин хпир, Исакьдин дада.

Содом – лигай: Гоморрайиз.

Сулейман – Давудрин бай. Давудрин кьяляхъ Израиль уьлкейин паччагь. Сулейман паччагь вуйиган, Израиль гьюкумат гизаф девлетлу ва кьувватлу шулу. Сулейманди Ерусалимдиъ Аллагьдиз сабпи хал (дарамат) дивру.

Юнус – пайгъамбар, шубуд йигъан балугъин фуниъ ади гъашир.

Якьуб – Исакьдин бай, дугъаз Израилра кӀури шулу.

Картйир

Картйир

Картйир

1. Палестина Месить Иса жилиин алигандин девриъ

2. Ерусалим Месить Иса жилиин алигандин девриъ

3. Месить Иса жилиин алигандин девриъ Ерусалимди айи Аллагьдин хулан план

4. Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Шубубни сиягьат

5. Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Кьюбни сиягьат

6. Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Сабпи сиягьат

7. Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Юкьубни сиягъат - Рим шагьриз

Палестина Месить Иса жилиин алигандин девриъ

Ерусалим Месить Иса жилиин алигандин девриъ

Месить Иса жилиин алигандин девриъ Ерусалимди айи Аллагьдин хулан план

Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Шубубни сиягьат

Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Кьюбни сиягьат

Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Сабпи сиягьат

Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Юкьубни сиягъат - Рим шагьриз

Шиклар

Шиклар

Шиклар

1. ЕРУСАЛИМ: ЕЛИОН ДАГЪДИЛАН РЯБКЪЮРАЙИБ

2. ЕРУСАЛИМ ВА ЕЛИОН ДАГЪ

3. СИНАЙ ДАГЪ

4. КЬИЛЗИ (ДУБКӀНАЙИ) ГЬЮЛ

5. ФАВОР ДАГЪ

6. НАЗАРЕТ

7. ВИФЛЕЕМ

8. ЯРДАН

9. КАПЕРНАГЬУМ

10. ГАЛИЛЕЙИН КАНА

11. ЯГЬУДИЯЙИАН САМАРИЯЙИЗ ВУЙИ РЯКЪ

12. ГЕННИСАРЕТ ДАГАР (ГАЛИЛЕЙ ГЬЮЛ)

13. ВИФАНИЯ

14. РИМДИН КОЛИЗЕЙ

ЕРУСАЛИМ: ЕЛИОН ДАГЪДИЛАН РЯБКЪЮРАЙИБ

Сулейманди диву Аллагьдин хал алди гъабхьишв. Гьамус мушв'ин Уьмран мист ал.

ЕРУСАЛИМ. ЕЛИОН ДАГЪДИЛАН РЯБКЪЮРАЙИБ (ригъгьудубчӀврушвхъан)

ЕРУСАЛИМ ВА ЕЛИОН ДАГЪ

Хьа Ерусалимдиз багагь гьашиган, дидиз лигури, Иса гъишу. (Лк. 19:41)

ЕРУСАЛИМ ВА ЕЛИОН ДАГЪ

СИНАЙ ДАГЪ

Агъа зав'ан Синай дагъдиина, дидин кӀакӀниина гъафи. Агъайи Мусайизра душв'ина дих гьапӀу. Аскканзина думура ккудучӀву. (Адаувал 19:20 )

СИНАЙ ДАГЪ

КЬИЛЗИ (ДУБКӀНАЙИ) ГЬЮЛ

Дурар вари Сиддим дерейиъ кдикьнийи. Гъамус душвайишв Кьилзи гьюли ккапӀна. (Хьувал 14:3)

КЬИЛЗИ (ДУБКӀНАЙИ) ГЬЮЛ

ФАВОР ДАГЪ

Кафарира къиблара Уву яратмиш гьапӀунва; Фавор ва Ермон дагъарра Яв Черниин жадвалия а. (Мяыл, 13)

ФАВОР ДАГЪ

НАЗАРЕТ

Хьа йиргьубли ваз улубкьиган, Аллагьди, Галилей уьлкейиъ айи Назарет кӀуру шагьриз, Давудрин тухмиан вуйи Юсуф кӀуру касдиз хъирснайи шурагьна Жабраил малайик гьаъру. Шуран ччвур Мар'ям вуйи. (Лк. 1:26, 27)

НАЗАРЕТ

ВИФЛЕЕМ

«Увура, Вифлеем, Ягьудия юрднан шагьрарин арайиъ сабдииндира бицӀиб дарва, фицики ув'ан удучӀвиди Йиз Израилин халкь уьрхру Аьхюр». (Матт. 2:6)

ВИФЛЕЕМ

ЯРДАН

Гьадму вахтна Ягь'яйихьна Галилей уьлкейиан Иса гъюру. (Матт. 3:13)

ЯРДАН

КАПЕРНАГЬУМ

Думу, Назаредиан удучӀвну, Забулун ва Нафталим кӀуру юрдарин аьтрафариъ айи Галилей гьюлин гъирагъдихь хьайи Кафернагьумдиъ дергру. (Матт. 4:13)

КАПЕРНАГЬУМ

ГАЛИЛЕЙИН КАНА

Кьюд йигълан Галилей уьлкейин Кана шагьриъ сумчир шулу. Душваъ Исайин дадара айи. (Югь. 2:1)

ГАЛИЛЕЙИН КАНА

ЯГЬУДИЯЙИАН САМАРИЯЙИЗ ВУЙИ РЯКЪ

Ягьудия уьлке гъибтну, Агъа хъана Галилей уьлкейиз гъягьюру. Дугъан рякъ Самария юрднаантина вуйи. (Югь. 4:3, 4)

ЯГЬУДИЯЙИАН САМАРИЯЙИЗ ВУЙИ РЯК

ГЕННИСАРЕТ ДАГАР (ГАЛИЛЕЙ ГЬЮЛ)

Сабан, Аллагьдин гаф ебхьбан бадали, халкь Исайилан илтӀишуру, хъа Думу Учв Генисарет гьюлихъ дийигьну... (Лк. 5:1)

ГЕННИСАРЕТ ДАГАР (ГАЛИЛЕЙ ГЬЮЛ)

ВИФАНИЯ

Пасхайин машквар ккебгъуз йирхьуд йигъ ккимиди, Иса, Чав чӀиви гъапӀу Лазар яшамиш шулайи Вифанияйиз гъюру. (Югь. 12:1)

ВИФАНИЯ

РИМДИН КОЛИЗЕЙ

МЕСИГЬДИН ТЕРЕФКРАРИЗ АБЗАБ-АБЗИЯТАР ТУВНУ, ГЪИРМИШ ГЪАПШУ ЙИШВ.

Хьа узуз... Исайикан шагьидвал дапӀну ва Аллагьдин Гафналантина ккахьну, кӀулар алдатӀнайи рюгьяр гъяркъзуз. Мурар, вягьши гьяйванатдиз, я дидин су- ратназ икрам дарапӀдар ва унтҐин, ясана хил'ин лишан капӀуз гъидритдар ву. (Ачмиш. 20:4)

РИМДИН КОЛИЗЕЙ

Table of Contents

ЦӀийи Йикьрар: Ачмиш

Сифте гаф

Ачмиш

- Ачмиш
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22

Читин гафар

- Аллагьдин Агълиж
- Аллагьдин Паччагьлугъ
- Аллагьдин хал
- Аллагьсузар (Аллагь аьгъдрудар)
- Аьлимар
- Аьхюну малла
- Вакилар
- Гирами китабар
- Гирами чадур, Шагьидвалин чадур
- Гунгьар гардандиъ дисуб
- Гъурбан апӀрушв
- Давудрин Насил
- Динар (динарий)
- Заан диванхана (синедрион)
- Зилотар
- Инсаниятдин Бай
- Къанун
- Къанун тамам апӀуб
- Къанунчйир
- Лавшарин машквар
- Левитар
- Маллйир
- Манна
- Месигь
- Мист
- Мяълийирин китаб
- Налукар уч апӀрур
- Пайгъамбрар
- Пасха
- Саддукйир
- Султ йигъ
- Ужувлан хабар
- Ученикар (Исайин)
- Фарисйир
- Хач
- Хъугърударин мажлис, ясана хъугърудар

- ХьуцӀурарин машквар (Бегьер ккадабцӀбан машквар)

- Штуан апӀуб

Ччвурар (ЦӀийи Йикьрар)

- Аюб
- Вавилон
- Гоморра
- Гьарун
- Гьирод
- Давуд
- Ибрагьим
- Ильяс
- Исакь
- Мелхиседек
- Муса
- Нюгь
- Сарай
- Содом
- Сулейман
- Юнус
- Якьуб

Картйир

- Палестина Месить Иса жилиин алигандин девриъ

- Ерусалим Месить Иса жилиин алигандин девриъ

- Месить Иса жилиин алигандин девриъ Ерусалимди айи Аллагьдин хулан план

- Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Шубубни сиягьат

- Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Кьюбни сиягьат

- Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Сабпи сиягьат

- Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Юкьубни сиягъат - Рим шагьриз

Шиклар

- ЕРУСАЛИМ: ЕЛИОН ДАГЪДИЛАН РЯБКЪЮРАЙИБ
- ЕРУСАЛИМ ВА ЕЛИОН ДАГЪ
- СИНАЙ ДАГЪ
- КЬИЛЗИ (ДУБКӀНАЙИ) ГЬЮЛ
- ФАВОР ДАГЪ
- НАЗАРЕТ
- ВИФЛЕЕМ
- ЯРДАН
- КАПЕРНАГЬУМ
- ГАЛИЛЕЙИН КАНА
- ЯГЬУДИЯЙИАН САМАРИЯЙИЗ ВУЙИ РЯКЪ
- ГЕННИСАРЕТ ДАГАР (ГАЛИЛЕЙ ГЬЮЛ)
- ВИФАНИЯ
- РИМДИН КОЛИЗЕЙ